Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Tác giả: Julia Childs Heyl, MSW
Julia Childs Heyl, MSW — một chuyên gia tâm lý học chiều sâu và nhân viên
xã hội lâm sàng — phân tích dưới lăng kính khoa học và tâm lý trị liệu.
***
Những điểm chính cần ghi nhớ:
- Triết
gia cổ đại Plato cho rằng con người ban đầu có hai đầu và bị Zeus chia đôi.
- Một
nghiên cứu năm 2016 cho thấy những người có niềm tin lãng mạn có sự hài lòng và
cam kết cao hơn trong các mối quan hệ.
- Sự hấp
dẫn có yếu tố khoa học, ví dụ như mùi cơ thể, có thể giúp tìm thấy người bạn đời
lý tưởng.
- Bài liên hệ:
- MỐI
LIÊN KẾT TÂM LINH
- NGỌN
LỬA SONG SINH
- TÂM HỒN
ĐỒNG ĐIỆU
- TRI KỶ ĐỊNH MỆNH
Tất cả bắt đầu từ nhà
triết học Hy Lạp cổ đại Platon. Ông từng đưa ra giả thuyết rằng con người không
phải là những chiếc bình có hai tay, hai chân và một khuôn mặt. Thay vào đó,
chúng ta có bốn tay, bốn chân và hai đầu. Nối liền với nhau từng khớp một bằng
những bộ phận hoàn hảo, chúng ta lang thang trên trái đất, quấn quýt lấy nhau.
Cho đến khi thần Zeus của
Hy Lạp quyết định chia đôi con người, trừng phạt chúng ta vì bản chất ích kỷ.
Chúng ta bị bỏ lại một mình đối mặt với những sai lầm do kiêu ngạo gây ra, lang
thang khắp Trái đất với hy vọng tìm thấy nửa kia đã mất. Từ đó, khái niệm về
tri kỷ ra đời.
Không có một nguồn thông
tin nào duy nhất khẳng định chắc chắn về một ý tưởng vừa mang tính dân gian, vừa
mang tính khoa học và tâm lý học. Tuy nhiên, có những bằng chứng thuyết phục
cho thấy tri kỷ, dưới hình thức này hay hình thức khác, là có thật.
1- Huyền Thoại So Với Hiện Thực
Ngoài những suy ngẫm của
Plato, ý tưởng tìm kiếm tình yêu vĩnh cửu vẫn luôn thấm nhuần trong văn hóa của
chúng ta. Bắt đầu từ những bộ phim Disney mà nhiều người trong chúng ta xem khi
còn nhỏ, chúng ta được dạy rằng có một mối quan hệ nhất định dành cho mình, một
mối quan hệ có thể đáp ứng mọi nhu cầu của chúng ta. Mặc dù việc tin rằng một
người có thể làm tất cả mọi thứ cho chúng ta là có hại, nhưng việc có những niềm
tin lãng mạn như khái niệm tri kỷ cũng có giá trị riêng.
Một
nghiên cứu được thực hiện vào năm 2016 trên 270 người trẻ tuổi cho thấy những
người có niềm tin lãng mạn có nhiều khả năng trải nghiệm sự hài lòng và cam kết
cao hơn trong mối quan hệ của họ. Điều thú vị là, niềm tin lãng mạn không liên
quan đến những kỳ vọng không được đáp ứng, có nghĩa là việc phát triển niềm tin
lãng mạn không đồng nghĩa với việc có những kỳ vọng quá cao không thể đạt được.
Vậy, tri kỷ có thật
không? Điều đó tùy thuộc vào người bạn hỏi. “Tính xác thực của khái niệm này
mang tính chủ quan, vì quan điểm về nó rất khác nhau,” Elena Bahar, một nhà trị
liệu hôn nhân và gia đình được cấp phép, chuyên về tình dục, các mối quan hệ và
sự thân mật, giải thích.
Cô tiếp tục giải thích về
các tầng lớp của khái niệm này, với một số người tin rằng chỉ có một người bạn
đời duy nhất mãi mãi hoặc nhiều người bạn đời trong suốt cuộc đời. "Sự thật
là, tìm được người để chia sẻ cuộc sống là một sự cân bằng tinh tế giữa sự
tương thích, lòng tin và các giá trị chung," cô nói.
Khi cân nhắc đến tính chất đa diện và đầy sắc thái của hệ
tư tưởng về tri kỷ định mệnh, chúng tôi rất háo hức muốn lắng nghe xem một nhà
trị liệu mối quan hệ khác sẽ nhận định như thế nào về ý tưởng này. “Tôi
tin rằng chúng ta tự tạo ra tri kỷ của mình khi gặp được những cá nhân sẵn sàng
hòa quyện cuộc sống của họ vào với cuộc sống của ta mà không hề do dự hay toan
tính phức tạp,” Erick Nunez, một nhân viên xã hội lâm sàng được cấp
phép hành nghề tại Los Angeles, chia sẻ.
Hãy nhớ rằng, điều này
không có nghĩa là không có khó khăn trong kiểu mối quan hệ này. Điều đó có
nghĩa là cả hai đều có thiện chí sâu sắc để cùng nhau tìm ra con đường tiến lên
phía trước, bằng mọi cách cần thiết.
Liên hệ: Sự hấp
dẫn về thể chất là gì?[ What Is
Physical Attraction?]
2- Duy
Nhất Một Người? Hay Nhiều Hơn Thế?
Gần đây, tôi có hỏi một người
bạn thân của mình — người hiện đang có một mối quan hệ vô cùng hạnh phúc — rằng
cô ấy có tin vào ý tưởng về tri kỷ định mệnh hay không. Sau một thoáng ngập ngừng,
cô ấy giải thích rằng bản thân tin mình đã có nhiều tri kỷ vào những thời điểm
khác nhau trong đời. Cô ấy cho rằng không ai trong chúng ta có một bản sắc cố định,
và khi chúng ta tiến hóa, những người bạn đồng hành của chúng ta cũng sẽ tiến
hóa theo.
“Tôi thường nghĩ về ‘người duy nhất’ như một cá nhân mà ta sẵn sàng vì họ
thỏa hiệp, sẵn sàng tự chịu trách nhiệm về bản thân trước họ, và luôn không ngừng
khao khát họ,” Nunez giải thích. Theo logic này, có thể có
rất nhiều người mà chúng ta sẵn sàng vì họ chịu thỏa hiệp, và điều đó sẽ thay đổi
theo thời gian khi những lý tưởng, nhu cầu cũng như các giá trị sống của chính
chúng ta thay đổi.
“Tôi tin rằng chúng ta tự tạo ra tri kỷ
của mình khi gặp được những cá nhân sẵn sàng hòa quyện cuộc sống của họ vào với
cuộc sống của ta mà không hề do dự hay toan tính phức tạp.”
— Erick Nunez, LCSW —
Bahar bày tỏ quan điểm về việc nên buông bỏ sự chấp niệm
cứng nhắc vào một hình mẫu tri kỷ chính xác, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng
của việc đặt ra những kỳ vọng thực tế. “Dù
bạn có tin vào một tri kỷ đích thực duy nhất hay không, chìa khóa cốt lõi vẫn
là giữ cho tâm trí và trái tim mình luôn cởi mở khi bước chân vào thế giới hẹn
hò,” Bahar khẳng định.
Liên hệ: 17 Hoạt Động Cặp
Đôi Thú Vị Để Tận Hưởng Khoảnh Khắc Bên Nhau [17
Fun Couple Activities to Enjoy Each Other's Company]
3- Khoa Học Đằng Sau Những Người
Bạn Đồng Hành
Một phần phép màu của sự kết nối
chính là sức hút bản năng thuần túy của chúng ta đối với một con người khác. Phản
ứng hóa học này ẩn chứa một thành phần khoa học có thể sẽ khiến bạn bất ngờ:
mùi cơ thể. Mùi hương độc bản của mỗi người có thể hỗ trợ chúng ta trong việc
phát triển mối quan hệ, cho phép ta nhận biết được một người bạn đời khỏe mạnh,
điều hòa ham muốn tình dục và làm tăng cảm giác an toàn trong một mối quan hệ.
Thông tin này chỉ ra rằng sức hấp dẫn của chúng ta không
phải là điều ngẫu nhiên, và khoa học chắc chắn có ảnh hưởng đến việc ai sẽ là
người phù hợp để bước vào cuộc đời ta như một kết nối tri kỷ.
4- Một Kiểu Tình Yêu Khác Biệt
Tôi mang khái niệm về tri kỷ định
mệnh đến hỏi người bạn thân thiết và yêu quý nhất của mình. Cô ấy ngẫm nghĩ một
lát về niềm tin của mình đối với khái niệm này trước khi nhanh chóng khẳng định:
“Thì, cậu chính là tri kỷ của tớ còn gì.” Tôi đã rất ngạc nhiên và chợt
nhận ra rằng, cho đến tận khoảnh khắc đó, góc nhìn của mình về khái niệm này vẫn
còn quá phiến diện. Lời khẳng định của cô ấy là một sự thật — chúng tôi gặp
nhau, và một điều gì đó đã ngay lập tức khớp vào đúng vị trí của nó.
Chúng tôi đã cùng nhau tìm
cách vượt qua những xung đột bằng sự khéo léo và thấu hiểu. Chúng tôi đã cùng
chung sống, cùng đi du lịch, và cùng cổ vũ nhau qua những thăng trầm, được mất
của cuộc đời. Với hơn một thập kỷ gắn bó keo sơn, tôi không mảy may nghi ngờ rằng
chúng tôi sẽ còn đồng hành bên nhau trên một chặng đường rất dài phía trước. Lời
nói của cô ấy đã thắp sáng một khía cạnh cốt lõi vốn thường bị ngó lơ để nhường
chỗ cho những câu chuyện lãng mạn: những tri kỷ thuần khiết (tri kỷ không long
đong chuyện tình ái - platonic
soulmates).
“Một
tri kỷ thuần khiết là một người mà bạn có chung một kết nối sâu sắc, ý nghĩa
nhưng không mang tính lãng mạn hay tình dục,”
Bahar bày tỏ. Cô giải thích thêm rằng những mối quan hệ này có thể mang lại sức
ảnh hưởng lớn lao và sự bền vững lâu dài không thua kém gì những tri kỷ trong
tình yêu.
Tò mò về một kiểu "phản ứng hóa học thuần khiết"
đặc biệt thúc đẩy tình bạn phát triển, tôi đã tìm hiểu một số tài liệu. Theo một
nghiên cứu năm 2022 được công bố trên tạp chí Science Advances, chúng ta
thậm chí có thể dùng khứu giác để phân biệt bạn hay thù. Nghiên cứu này phát hiện
ra rằng bạn bè có xu hướng có mùi cơ thể giống nhau hơn so với những người xa lạ,
và chúng ta dễ có các tương tác tích cực hơn với những ai sở hữu mùi hương
tương đồng với mình.
Một lần nữa, điều tưởng chừng như là một sự an bài kỳ diệu
của số phận thực chất lại chịu ảnh hưởng từ chính những phản ứng sinh học của
chúng ta đối với thế giới xung quanh.
Liên hệ: Những Tâm Hồn Đồng Điệu: Chúng Là Gì Và Tại Sao Chúng Lại Quan Trọng [Kindred Spirits: What They Are and Why They Matter]
5- Đôi Lời Dành Cho Những Ai Còn Hoài Nghi
Có lẽ bạn chưa hoàn toàn tin rằng
tri kỷ thật sự tồn tại. Hoặc, bạn đang ở trong một mối quan hệ tuyệt vời với một
người mà bạn chỉ là không cảm thấy họ là "người duy nhất" (the one).
Đừng để bất kỳ hoàn cảnh nào trong hai điều này cản trở bạn trải nghiệm một
tình yêu bền vững.
Trong công việc của một nhà
tâm lý trị liệu, tôi vừa khuyến khích ý tưởng về một tình
yêu lãng mạn sâu sắc, vừa ủng hộ quan điểm rằng chúng ta có thể trải
qua những cảm xúc mâu thuẫn lẫn lộn (ambivalence) trong suốt một mối quan hệ do
lịch sử cá nhân của chính mình về cảm giác an toàn hay bất an khi gắn kết gần
gũi. Những điều này hoàn toàn có thể cùng tồn tại, nhưng chúng có thể làm lu mờ
và gây bối rối cho câu hỏi về việc tìm kiếm "người duy nhất".
Việc rũ bỏ những định nghĩa câu chữ mang tính hình thức
và tập trung toàn tâm toàn ý vào mối quan hệ hiện tại có thể giúp bạn tìm thấy
sự bình yên. “Đừng để ý niệm về một
‘tri kỷ’ cản trở bạn tìm kiếm hạnh phúc đích thực trong các mối quan hệ của
mình,” Bahar nhận định. “Đừng chỉ ngồi một chỗ chờ đợi ‘tri kỷ’
của đời mình xuất hiện. Hãy tập trung vào việc xây dựng một sợi dây liên kết vững
chắc với người đang ở bên cạnh bạn ngay lúc này,” cô kết luận.
6- Những Điều Chúng Ta Sẽ Chẳng Vì Tình Yêu
Mà Làm
Tham gia các chương trình truyền
hình thực tế, gặp gỡ một người lạ bước ra từ ứng dụng hẹn hò, hay thử liều lĩnh
bắt chuyện khi đang đứng xếp hàng chờ thanh toán tại siêu thị. Nền văn hóa của
chúng ta vẫn luôn đong đầy chủ nghĩa lãng mạn mơ mộng, một nền văn hóa dám ước
ao rằng nửa kia của cuộc đời đang kiên nhẫn chờ đợi để được gặp gỡ chúng ta.
“Đừng
để ý niệm về một ‘tri kỷ’ cản trở bạn tìm kiếm hạnh phúc đích thực trong các mối
quan hệ của mình.”
— Elena Bahar, LMFT (Chuyên gia trị liệu hôn nhân và gia đình)
Thế hệ trẻ ngày nay đã dần bước ra khỏi những quy chuẩn
cũ kỹ của thế hệ đi trước, họ dũng cảm chấm dứt những mối quan hệ không còn tìm
thấy sự đồng điệu. Trên thực tế, những số liệu thống kê này có thể đang phản
ánh một niềm hy vọng ngày càng lớn mạnh: rằng không một ai bị định sẵn là phải
chôn chân trong một mối quan hệ không còn mang lại giá trị cho họ. Và có lẽ, một
mối tình tan vỡ chỉ đơn thuần là một tín hiệu cho thấy họ vẫn chưa gặp được người
duy nhất của đời mình.




Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét