"Liệu Tôi Có Phải Là Người Không Đáng Được Yêu Thương?"

Tại sao bạn có thể cảm thấy như vậy và cách đối phó

"Am I Unlovable?" - Why You Might Feel This Way and How to Cope

Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

Amy Marschall, PsyD

 Tiến sĩ Amy Marschall là một nhà tâm lý học lâm sàng mắc chứng tự kỷ và ADHD, làm việc với trẻ em và thanh thiếu niên cũng có những đặc điểm thần kinh tương tự. Bà được chứng nhận về TF-CBT và tư vấn sức khỏe tâm thần từ xa.

***

Những điểm chính cần ghi nhớ:

- Cảm giác không được yêu thương có thể xảy ra do trầm cảm, chấn thương trong quá khứ hoặc lòng tự trọng thấp.

- Hãy nhớ rằng cảm giác không được yêu thương không có nghĩa là bạn không đáng được yêu thương, và luôn có sự hỗ trợ dành cho bạn.

- Liệu pháp, như liệu pháp nhận thức hành vi, có thể giúp bạn thay đổi những suy nghĩ tiêu cực về việc mình không được yêu thương.

- Bài liên hệ: VALENTINE

Cảm giác không được yêu thương là một trải nghiệm phổ biến bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như trầm cảm, chấn thương hoặc lòng tự trọng thấp. Những cảm xúc này không quyết định giá trị của bạn trong việc được yêu thương. Các chiến lược đối phó hiệu quả và các lựa chọn trị liệu, bao gồm liệu pháp nhận thức hành vi, có thể giúp bạn định hình lại những suy nghĩ tiêu cực này.

1- Cảm Giác Không Được Yêu Thương Nghĩa Là Gì?

Sự chấp nhận và tình yêu thương là những nhu cầu cơ bản của con người. Abraham Maslow, một nhà tâm lý học nổi tiếng với công trình nghiên cứu về động lực, đã xác định "tình yêu và sự thuộc về" là một trong năm nhu cầu thiết yếu để sống một cuộc đời trọn vẹn.

Nhiều người lo lắng rằng họ thiếu sự thuộc về và chấp nhận cần thiết để cảm thấy trọn vẹn. Họ có thể cảm thấy không xứng đáng hoặc không có khả năng được yêu thương, dẫn đến việc họ tự hỏi, "Liệu mình có đáng được yêu thương không?"

Định nghĩa: Không đáng yêu đơn giản có nghĩa là không được yêu thương. Vì vậy, người nào tự hỏi, "Liệu mình có phải là người không đáng yêu?" thì đang băn khoăn liệu mình có phải là người không đáng yêu, hay không có khả năng được yêu thương hay không.

Cảm giác không được yêu thương có thể được trải nghiệm theo nhiều cách:

- Một người có thể cảm thấy rằng bản chất của họ là xấu xa đến mức không ai có thể yêu thương họ.

- Một người đã phạm sai lầm trong đời có thể cảm thấy rằng họ không xứng đáng được yêu thương, hoặc bất cứ ai biết những gì họ đã làm sẽ không yêu thương họ.

- Một người đẩy người khác ra xa hoặc có hành vi tự hủy hoại bản thân [self-sabotaging behavior] có thể nghĩ rằng những lựa chọn này có nghĩa là họ không xứng đáng được yêu thương.

Điều quan trọng cần nhớ là, ngay cả khi bạn cảm thấy mình không được yêu thương hoặc không xứng đáng nhận được sự quý trọng tích cực từ người khác, điều đó không có nghĩa là nó đúng.

Liên hệ: Bài kiểm tra người dễ mến: Tôi có phải là người dễ mến không? [Likeable Person Test: Am I a Likeable Person?]

2- Nguyên Nhân Khiến Cảm Thấy Không Được Yêu Thương

Điều gì khiến bạn cảm thấy không được yêu thương? Một người có thể tin rằng họ không được yêu thương vì nhiều lý do khác nhau, và nhiều người trải qua cảm giác này vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời.

Những lý do khiến ai đó cảm thấy không được yêu thương bao gồm:

a- Trầm cảm. Người bị trầm cảm thường trải qua những biến dạng nhận thức hoặc những suy nghĩ và niềm tin không dựa trên thực tế. Khi bạn bị trầm cảm, não bộ của bạn có thể nói với bạn rằng bạn không đáng được yêu thương.

b- Rối loạn nhân cách ranh giới. Người mắc rối loạn nhân cách ranh giới trải nghiệm nhận thức không ổn định về bản thân, điều này có thể khiến họ cảm thấy không đáng được yêu thương. Họ cũng trải qua sự phân ly, một kiểu suy nghĩ tất cả hoặc không có gì¹ có thể khiến họ nhìn nhận bản thân một cách cực kỳ tiêu cực.

c- Vấn đề về gắn bó. Mọi người phát triển các kiểu gắn bó từ sớm trong cuộc sống dựa trên kinh nghiệm với người chăm sóc.² Những người phát triển kiểu gắn bó không an toàn có thể cảm thấy rằng họ không xứng đáng nhận được tình yêu thương từ những người trong cuộc sống của họ.

d- Lạm dụng. Những người trong các mối quan hệ lạm dụng về mặt cảm xúc thường cảm thấy không xứng đáng được yêu thương. Điều này là do những kẻ lạm dụng có thể nói với nạn nhân của họ rằng họ không xứng đáng được đối xử tốt hơn, rằng họ không xứng đáng được yêu thương, hoặc rằng sẽ không ai khác muốn họ hoặc đối xử tốt với họ. Đây là một hình thức thao túng tâm lý.

e- Tự ti. Nếu lòng tự trọng của bạn thấp, bạn có thể tin rằng bạn không xứng đáng được yêu thương hoặc được người khác đối xử tốt.

Điều quan trọng cần nhớ là, ngay cả khi bạn cảm thấy mình không đáng được yêu thương hoặc không xứng đáng nhận được sự quan tâm tích cực từ người khác, điều đó không có nghĩa là nó đúng.

3- Hậu Quả Của Cảm Giác Không Được Yêu Thương

Cảm giác không được yêu thương có thể ảnh hưởng đến cuộc sống và các mối quan hệ của bạn theo nhiều cách. Những người cảm thấy không được yêu thương có thể có những hành vi làm hài lòng người khác và khó nhận ra khi ai đó đang thao túng hoặc lợi dụng họ. Điều này là bởi vì họ tin rằng họ cần phải kiếm được tình yêu.

Một người cảm thấy không được yêu thương có thể gặp khó khăn trong việc thiết lập ranh giới lành mạnh. Bởi vì con người có nhu cầu bẩm sinh được yêu thương và chấp nhận, một người cảm thấy không được yêu thương có thể cảm thấy không có khả năng thiết lập ranh giới vì họ sẽ hy sinh các nhu cầu khác của mình để tạo ra những mối liên hệ này. Họ có thể không nhận ra rằng họ xứng đáng được đối xử tốt bởi những người mà họ quan tâm.

Bởi vì những người cảm thấy không được yêu thương gặp khó khăn trong việc thiết lập và duy trì ranh giới, và những kẻ lạm dụng tìm cách lợi dụng họ. Kẻ lạm dụng sẽ thao túng nhu cầu được yêu thương của nạn nhân và sau đó ngược đãi họ. Điều quan trọng cần nhớ là không ai đáng bị ngược đãi, và hành vi này không bao giờ phù hợp hoặc chấp nhận được.

Vì con người vốn có nhu cầu được yêu thương và chấp nhận, người cảm thấy mình không đáng được yêu thương có thể cảm thấy không có khả năng thiết lập ranh giới vì họ sẽ hy sinh những nhu cầu khác của mình để duy trì những mối quan hệ đó. Họ có thể không nhận ra rằng họ xứng đáng được đối xử tốt bởi những người mà họ quan tâm.

4- Đối Phó Với Cảm Giác Không Được Yêu Thương

Nếu bạn tin rằng mình không được yêu thương, điều đầu tiên cần nhớ là cảm xúc không phải là sự thật. Chỉ đơn giản là cảm thấy không được yêu thương không có nghĩa là bạn không được yêu thương. Những người bị trầm cảm, rối loạn nhân cách, có tiền sử chấn thương tâm lý và các vấn đề khác có thể khiến ai đó cảm thấy không được yêu thương không nhất thiết là không xứng đáng được yêu thương hoặc có những mối quan hệ tích cực với người khác.

Hãy nhớ rằng suy nghĩ của bạn có thể không chính xác, và bạn không đáng bị ngược đãi bất kể bạn là ai. Hãy duy trì một hệ thống hỗ trợ gồm những người đối xử tốt và tôn trọng bạn, và nỗ lực xác định và ngăn chặn bất kỳ hành vi tự hủy hoại bản thân nào.

Những cảm xúc này có thể dẫn đến vòng xoáy tự nói chuyện tiêu cực vì bạn có thể tức giận với chính mình vì có những suy nghĩ tiêu cực đó. Điều hữu ích là hãy nhớ rằng suy nghĩ không phải lúc nào cũng tự nguyện, và việc có những suy nghĩ mà bạn không đồng ý hoặc những suy nghĩ không đúng sự thật là điều bình thường.

Hãy để ý xem bạn có đang so sánh trải nghiệm và cảm xúc của mình với những người khác hay không. Hãy nhớ rằng cảm xúc của bạn là hợp lệ ngay cả khi người khác “có hoàn cảnh tồi tệ hơn” hoặc dường như “xứng đáng hơn” bạn. Tình yêu không phải là nguồn tài nguyên hữu hạn, và luôn có đủ cho tất cả mọi người!

5- Vượt Qua Cảm Giác Không Được Yêu Thương

Bạn có thể vượt qua cảm giác không được yêu thương. Những người cảm thấy như vậy có thể được hưởng lợi từ các dịch vụ trị liệu. Hãy tìm một nhà trị liệu có trình độ và chuyên môn phù hợp với hoàn cảnh và các triệu chứng khác của bạn. Cụ thể, liệu pháp nhận thức hành vi có thể giúp bạn xác định những suy nghĩ không phù hợp hoặc sai lệch và học cách thay thế những suy nghĩ này.

Học cách xác định những suy nghĩ không chính xác cần rất nhiều thời gian luyện tập. Việc phát triển kỹ năng này có thể là một thử thách lâu dài và khó khăn, nhưng nó có thể được thực hiện với sự hỗ trợ thích hợp.

Liên hệ: “Thời gian chữa lành mọi vết thương”: Liệu điều này có đúng? [‘Time Heals All Wounds:’ Is There Any Truth to This?]

https://www.verywellmind.com/why-you-might-feel-unlovable-and-how-to-cope-5215404