NĂM NGÔN NGỮ TÌNH YÊU LÀ GÌ?

What Are the Five Love Languages?

Tác giả: Sherri Gordon
Sherri Gordon, CLC là một tác giả đã xuất bản sách, chuyên gia khai vấn cuộc sống chuyên nghiệp được chứng nhận, và là chuyên gia ngăn ngừa nạn bắt nạt. Cô cũng từng là biên tập viên của tạp chí Columbus Parent và có vô số năm kinh nghiệm viết lách cũng như nghiên cứu về các vấn đề xã hội và sức khỏe.

***

Những Điều Cần Nhớ

• Năm ngôn ngữ tình yêu (lời khẳng định, thời gian chất lượng, tiếp xúc cử chỉ, hành động chu đáo và nhận quà) mô tả cách mọi người thể hiện và tiếp nhận tình yêu thương một cách tự nhiên.
• Việc thấu hiểu ngôn ngữ tình yêu của chính bạn và của nửa kia có thể giúp tăng cường sự giao tiếp, mức độ gắn kết và sự thân mật về mặt cảm xúc.
• Dù mô hình này rất phổ biến, nó cũng nhận về một số chỉ trích vì tính đơn giản hóa quá mức, do đó bạn hãy sử dụng nó như một tài liệu hướng dẫn hữu ích thay vì một quy tắc cứng nhắc trong mối quan hệ.
• Bài liên hệ: VALENTINE

"Năm ngôn ngữ tình yêu" là một khái niệm về mối quan hệ được phát triển bởi tác giả đồng thời là mục sư Gary Chapman. Những ngôn ngữ tình yêu này mô tả cách mọi người có xu hướng tiếp nhận và bày tỏ tình yêu thương trong một mối quan hệ, vốn có thể tập trung vào các lời khẳng định, thời gian chất lượng, tiếp xúc cử chỉ, hành động chu đáo và nhận quà. Việc biết được ngôn ngữ tình yêu của nửa kia và chia sẻ ngôn ngữ của chính bạn có thể giúp bạn cảm thấy được yêu thương và trân trọng theo cách mang lại sự đồng điệu sâu sắc nhất.

1- Năm ngôn ngữ tình yêu
Năm ngôn ngữ tình yêu bao gồm:

a- Lời khẳng định (Words of affirmation):

 "Lời khẳng định" là việc bày tỏ tình cảm thông qua lời nói, lời khen ngợi hoặc sự tán thưởng. Khi đây là ngôn ngữ tình yêu chính của ai đó, họ sẽ rất thích những lời nói tử tế, lời động viên, những câu trích dẫn truyền cảm hứng, những bức thư tình và các tin nhắn dễ thương. Bạn có thể làm cho ngày của người này trở nên tuyệt vời hơn bằng cách khen ngợi [complimenting them] hoặc chỉ ra những điều họ làm tốt.

b- Thời gian chất lượng (Quality time):

Người có ngôn ngữ tình yêu này coi trọng sự hiện diện trọn vẹn của bạn khi ở bên nhau. Họ cảm thấy được yêu thương nhất khi bạn dành cho họ sự chú ý không bị phân tán và cùng nhau trải qua thời gian theo những cách tương tác đầy ý nghĩa. Điều này đồng nghĩa với việc đặt điện thoại xuống, tắt máy tính, giao tiếp bằng mắt, tương tác một cách sâu sắc và chủ động lắng nghe [actively listening]. Những người có ngôn ngữ tình yêu này ưu tiên chất lượng hơn số lượng.

c- Tiếp xúc cử chỉ (Physical touch):

Tiếp xúc cử chỉ liên quan đến việc cảm nhận và bày tỏ tình yêu thông qua sự âu yếm về mặt thể xác. Ngoài chuyện chăn gối, họ cảm thấy được yêu thương khi đối phương nắm tay, chạm vào cánh tay hoặc massage cho họ vào cuối ngày. Một buổi tối hẹn hò tuyệt vời có thể bao gồm việc ôm ấp nhau trên ghế sofa khi xem phim, khiêu vũ chậm rãi có sự chạm sát cơ thể, hoặc cùng nhau đi dạo thật lâu và tay trong tay. Họ cảm thấy được yêu thương nhất thông qua các tương tác thể chất.

d- Hành động chu đáo (Acts of service):

Ngôn ngữ tình yêu này bao gồm những việc tử tế bạn làm cho đối phương khiến họ cảm thấy được yêu thương và trân trọng, chẳng hạn như rửa bát, chạy việc vặt giúp, hút bụi nhà cửa và đổ xăng xe. Nếu ngôn ngữ tình yêu chính của nửa kia là những hành động chu đáo, họ sẽ chú ý và đánh giá cao những điều nhỏ nhặt bạn làm cho họ. Họ cũng có xu hướng thực hiện các hành động chu đáo và tử tế đó cho người khác.

e- Nhận quà (Receiving gifts):

Quà tặng biểu trưng cho tình yêu, sự quan tâm và lòng trìu mến. Những người có ngôn ngữ tình yêu này trân quý cả món quà lẫn công sức bỏ ra để lựa chọn nó. Họ không mong đợi những món quà lớn lao hay đắt tiền; điều quan trọng chính là sự chu đáo đằng sau món quà đó. Việc chọn một món quà thể hiện sự tinh tế và quan tâm đến sở thích của họ. Những món quà này luôn để lại dấu ấn đậm nét, và họ thường nhớ rõ từng món quà mà mình từng nhận được từ những người thân yêu.

2- Cách Ngôn Ngữ Tình Yêu Có Thể Cải Thiện Mối Quan Hệ Của Bạn

Tất cả chúng ta đều bày tỏ và tiếp nhận tình yêu thương theo những cách khác nhau. Việc học hỏi và thấu hiểu những khác biệt đó có thể mang lại tác động ý nghĩa cho mối quan hệ của bạn. Theo tác giả Chapman, đây là một trong những cách đơn giản nhất để cải thiện các mối quan hệ của mình.

Việc tìm hiểu ngôn ngữ tình yêu tương thích của nhau cũng có thể giúp:

a-   Thúc đẩy sự vị tha:

Khi bạn cam kết tìm hiểu ngôn ngữ tình yêu của người khác, bạn đang tập trung vào nhu cầu của họ thay vì của chính mình. Mục đích của việc cùng nhau khám phá ngôn ngữ tình yêu là để học cách yêu thương đối phương theo những cách có ý nghĩa đối với họ.

b- Tạo ra sự thấu cảm:

Khi bạn hiểu thêm về cách nửa kia cảm nhận tình yêu, bạn sẽ trở nên thấu cảm với họ hơn. Điều này giúp bạn tạm thời bước ra khỏi thế giới của chính mình để nhìn nhận xem điều gì khiến người khác cảm thấy quan trọng và được yêu thương. Điều này có thể làm tăng trí tuệ cảm xúc của họ và giúp họ học cách đặt nhu cầu của người khác lên trên nhu cầu của bản thân.

c- Duy trì sự thân mật:

Việc thường xuyên thảo luận về những điều giúp làm đầy "bình chứa tình yêu" của bạn có thể thúc đẩy sự thấu hiểu lớn hơn và gắn kết sâu sắc hơn. Một đánh giá năm 2016 được công bố trên Tạp chí Khoa học Sức khỏe Toàn cầu đã kết luận rằng việc cải thiện các kỹ năng giao tiếp có thể hỗ trợ sự thân mật trong đời sống hôn nhân.

         d- Thúc đẩy sự phát triển cá nhân:

Yêu thương đối phương theo những cách nằm ngoài vùng an toàn của bạn có thể truyền cảm hứng và động lực để bạn trưởng thành, thay đổi, cũng như khám phá những cách suy nghĩ và cách sống mở rộng hơn ngoài bản thân mình.

        e- Chia sẻ tình yêu theo những cách ý nghĩa:

Khi các cặp đôi bắt đầu nói ngôn ngữ tình yêu của nhau, những điều họ làm cho đối phương sẽ trở nên có chủ đích và ý nghĩa hơn. Họ đang nói câu "Anh yêu em/Em yêu anh" theo những cách có giá trị đối với nửa kia của mình, người sau đó sẽ tiếp nhận tình yêu đó và cảm thấy được chú ý, hài lòng cũng như được trân trọng hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy việc nỗ lực phản hồi theo ngôn ngữ
tình yêu của đối phương có thể mang lại những tác động tích cực.
Một nghiên cứu năm 2022 đã phát hiện ra rằng việc đáp ứng
ngôn ngữ tình yêu của nửa kia có mối liên hệ với mức độ thỏa mãn
cao hơn trong cả mối quan hệ lẫn đời sống tình dục.

3- Cách tìm ra ngôn ngữ tình yêu của bạn

Trong một mối quan hệ, bạn cảm thấy được yêu thương nhiều hơn khi nửa kia của mình làm điều nào sau đây:

- Nói với bạn rằng "Anh yêu em/Em yêu anh", hoặc khen ngợi một việc bạn đã làm?
- Tạo bất ngờ cho bạn bằng một món quà ý nghĩa?
- Lên kế hoạch cho một chuyến đi chỉ có hai người?
- Chạy việc vặt hoặc giặt giũ quần áo giúp bạn?
- Nắm tay bạn khi hai người đang đi dạo?

Trả lời những câu hỏi này có thể gợi ý cho bạn biết ngôn ngữ tình yêu của mình có khả năng là gì. Bạn cũng có thể thử nhớ lại những điều bạn thường mong cầu trong một mối quan hệ, hoặc cân nhắc cách bạn thể hiện tình yêu với đối phương.

Làm thế nào để tôi biết được ngôn ngữ tình yêu của nửa kia?
Cách dễ nhất để xác định ngôn ngữ tình yêu của đối phương là để
họ làm bài trắc nghiệm. Bạn cũng có thể xem xét những gì họ đòi hỏi
hoặc làm nhiều nhất trong mối quan hệ. Họ có thường xuyên mang đến
cho bạn những món quà tinh tế không? Hay họ thường nói yêu bạn?
Đây có thể là một manh mối cho thấy ngôn ngữ tình yêu của họ là gì.

Ngôn ngữ tình yêu của đối phương có thể không giống với bạn. Khi các cặp đôi có ngôn ngữ tình yêu chính khác nhau, những hiểu lầm là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Tuy nhiên, nếu nửa kia học cách nói ngôn ngữ tình yêu của bạn (và bạn cũng nói ngôn ngữ của họ), họ có thể sẽ cảm thấy được yêu thương, được trân trọng và cuối cùng là hạnh phúc hơn trong mối quan hệ [happier in the relationship].

4- Có Những Ngôn Ngữ Tình Yêu Khác Hay Không?

Theo mô hình của Chapman, năm ngôn ngữ tình yêu nguyên bản vẫn được giữ nguyên, nhưng điều đó không có nghĩa là không còn những cách khác để bày tỏ và tiếp nhận tình yêu thương.

Đây chỉ là một mô hình tham khảo, và đã có vài sự bổ sung được đề xuất qua nhiều năm. Ví dụ như các ý tưởng về những trải nghiệm chia sẻ cùng nhau (shared experiences) và cảm giác an toàn về mặt cảm xúc (emotional security). Càng suy nghĩ nhiều về bản thân và những điều làm đầy "bình chứa mối quan hệ" của mình, chúng ta càng có nhiều cách để giúp nửa kia yêu thương mình theo cách mà ta mong muốn nhất.

Một số nghiên cứu gợi ý rằng có thể có ngôn ngữ tình yêu thứ sáu: Sự hỗ trợ về mặt cảm xúc (emotional support). Ngôn ngữ tình yêu này bao gồm cảm giác được thấu hiểu, được công nhận cảm xúc và được chăm sóc trong các tương tác hàng ngày cũng như trong những giai đoạn thử thách.

Lịch sử của Năm ngôn ngữ tình yêu
Cuốn sách "Năm ngôn ngữ tình yêu" của Chapman được
xuất bản lần đầu tiên vào năm 1992. Trước khi viết cuốn sách này,
Chapman đã bắt đầu nhận thấy các khuôn mẫu chung ở
những cặp đôi mà ông tư vấn. Ông nhận ra rằng các
cặp đôi đang hiểu lầm nhu cầu của nhau.
Điều đó đã dẫn dắt ông phát triển nên năm ngôn ngữ
tình yêu, hay chính là năm cách thức mà mọi người
trong các mối quan hệ dùng để bày tỏ tình cảm.

5- Cách Sử Dụng Các Ngôn Ngữ Tình Yêu

Theo tác giả Chapman, các ngôn ngữ tình yêu cũng có thể áp dụng cho các mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa các đồng nghiệp với nhau, và giữa những người bạn bè. Ví dụ, nếu ngôn ngữ tình yêu chính của con bạn là những lời khẳng định, trẻ sẽ muốn được nghe những lời khen ngợi bằng lời nói hoặc câu "Cha/Mẹ yêu con".

Điều này mang tính cá nhân rất cao: Một người đồng nghiệp có thể cảm thấy được trân trọng hơn nếu bạn sử dụng một ngôn ngữ tình yêu này thay vì một ngôn ngữ khác.

Ngôn ngữ tình yêu của bạn đôi khi cũng có thể thay đổi tùy hoàn cảnh. Chẳng hạn, nếu bạn có một ngày tồi tệ ở nơi làm việc, bạn có thể thích một cái ôm từ nửa kia hơn là một lời động viên.

Chìa khóa ở đây là thường xuyên giao tiếp và hỏi xem đối phương cần gì để cảm thấy được trân quý, được lắng nghe, được coi trọng và được yêu thương. Một khi hai bạn đã thấu hiểu nhau, bạn có thể áp dụng những gì mình đã học được vào thực tế.

6- Nghiên cứu nói gì về Năm ngôn ngữ tình yêu

Các nghiên cứu chỉ tìm thấy những bằng chứng hỗ trợ rất yếu cho quan điểm cho rằng mỗi người có một ngôn ngữ tình yêu cốt lõi. Có rất ít bằng chứng chứng minh cho ý kiến rằng chỉ tồn tại duy nhất năm ngôn ngữ tình yêu, hoặc ý kiến cho rằng các cặp đôi sẽ cảm thấy hài lòng hơn khi nửa kia của họ liên tục sử dụng ngôn ngữ tình yêu mà họ ưa thích.

Thay vào đó, các bằng chứng chỉ ra rằng việc thấu hiểu sở thích của đối phương và nhạy bén trước các nhu cầu của họ đóng vai trò lớn hơn trong mức độ thỏa mãn tổng thể của mối quan hệ. Nói cách khác, việc biết điều gì khiến nửa kia của bạn cảm thấy được yêu thương sẽ quan trọng hơn nhiều so với việc xác định một ngôn ngữ tình yêu cốt lõi duy nhất.

Sự đồng thuận hiện nay giữa các nhà nghiên cứu gợi ý rằng mọi người
đều trân trọng nhiều hình thức biểu lộ tình cảm khác nhau. Hình thức
mang lại nhiều lợi ích nhất sẽ phụ thuộc vào các yếu tố như bối cảnh,
giai đoạn của mối quan hệ, hoàn cảnh cuộc sống và nhu cầu cảm xúc
hiện tại. Tình yêu được hiểu rõ nhất là một quá trình đòi hỏi
những kiểu chăm sóc và gắn kết khác nhau tại
những thời điểm khác nhau,chứ không phải chỉ được
thể hiện thuần túy qua một ngôn ngữ tình yêu ưa thích duy nhất.

7- Những Điểm Hạn Chế Của Năm Ngôn Ngữ Tình Yêu

Mặc dù việc tìm hiểu các ngôn ngữ tình yêu giúp nhiều người giao tiếp tốt hơn với nửa kia của mình, vẫn tồn tại những hạn chế đối với lý thuyết này cũng như cách mọi người áp dụng nó vào mối quan hệ của họ.

a- Nhiều người sử dụng sai lệch các ngôn ngữ tình yêu

Một số người trở nên có chút tính toán và hơn thua trong việc sử dụng các ngôn ngữ tình yêu, điều này thực tế có thể làm rạn nứt một mối quan hệ. Ví dụ, bạn có thể bắt đầu ghi chép lại tất cả những lần mình sử dụng ngôn ngữ tình yêu của đối phương và so sánh nó với số lần đối phương sử dụng ngôn ngữ của bạn.

Các ngôn ngữ tình yêu được tạo ra nhằm giúp bạn có thêm
sự nhận thức và nhiều lựa chọn hơn khi trao đi
cũng như đón nhận sự thân mật,
chứ không phải để sử dụng cho mục đích
kiểm soát, trừng phạt hay thao túng.

Ngôn ngữ tình yêu có thể là một cách để mở rộng sự giao tiếp và lòng trắc ẩn [open up communication], nhưng bạn không nên sử dụng chúng như các trò chơi hay vũ khí chống lại nửa kia của mình. Một số người vẫn tiếp tục sử dụng ngôn ngữ của riêng họ (thay vì ngôn ngữ của đối phương) để thể hiện sự quan tâm — và điều đó hoàn toàn ổn.

Bạn vẫn có thể ở trong một mối quan hệ với một người không có cùng ngôn ngữ tình yêu với mình. Hãy cố gắng thấu hiểu và cởi mở. Bạn có thể nhận ra và trân trọng những hành động của đối phương ngay cả khi chúng không hoàn toàn khớp với ngôn ngữ tình yêu của chính bạn.

b- Chúng không thể giải quyết được
các vấn đề khác trong mối quan hệ

Năm ngôn ngữ tình yêu sẽ không thể sửa chữa được tất cả các vấn đề trong mối quan hệ của bạn [relationship issues]; chúng chỉ đơn thuần là một công cụ trong số rất nhiều công cụ mà bạn có thể sử dụng để cải thiện việc giao tiếp với nửa kia của mình.

Nghiên cứu cho thấy các cặp đôi áp dụng ngôn ngữ tình yêu của nhau cảm thấy hạnh phúc nhất trong mối quan hệ của họ khi họ đồng thời sử dụng các công cụ tự điều chỉnh để quản lý cảm xúc của chính mình. Mặc dù các ngôn ngữ tình yêu là một công cụ hỗ trợ, nhưng chính trách nhiệm của các cặp đôi đối với cảm xúc của họ và những thay đổi về mặt hành vi mới là yếu tố đóng góp nhiều nhất vào hạnh phúc tổng thể.

Ngôn ngữ tình yêu của bạn cũng có thể thay đổi. Điều quan trọng là phải chấp nhận và dự đoán trước rằng các ngôn ngữ tình yêu có thể thay đổi theo thời gian, đặc biệt là trước những áp lực trong cuộc sống [life stressors] hoặc những thay đổi lớn như khi có con.

c- Chúng có thể gây áp lực lên đối phương

Nhiều người thường thảo luận về các ngôn ngữ tình yêu trong bối cảnh của các mối quan hệ cam kết lâu dài hoặc hôn nhân. Hãy nhớ rằng việc tìm hiểu và thấu hiểu ngôn ngữ tình yêu của chính bạn cũng là một công cụ quan trọng để thực hành việc tự yêu thương bản thân (self-love).

Bạn nên tránh việc đặt quá nhiều áp lực lên nửa kia của mình,
bắt họ phải liên tục thể hiện tình cảm theo đúng
ngôn ngữ tình yêu của bạn.

Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trở ngại lớn nhất đối với các cặp đôi khi sử dụng ngôn ngữ tình yêu của nhau là người tiếp nhận thường không nhận ra những nỗ lực của đối phương khi họ cố gắng sử dụng ngôn ngữ tình yêu đó.

Điều quan trọng là người trao đi cần có sự giao tiếp, và người đón nhận cần nhận ra cũng như trân trọng những nỗ lực của đối phương, ngay cả khi những nỗ lực đó chưa hoàn toàn đáp ứng được kỳ vọng. Phản hồi tích cực này sẽ giúp quá trình học hỏi được diễn ra và những thay đổi tốt đẹp tiếp tục được duy trì, thay vì sự chỉ trích, xấu hổ – điều chỉ dẫn đến sự khép kín và xa cách.

d- Chúng duy trì định kiến quy chuẩn dị tính

Mô hình nguyên bản của Chapman tập trung vào các cặp đôi dị tính (Heteronormativity), mặc dù lý thuyết này có thể áp dụng cho bất kỳ mối quan hệ đối tác nào bất kể xu hướng tính dục của họ là gì. Nếu bạn đang đọc cuốn "Năm ngôn ngữ tình yêu" mà bản thân không ở trong một mối quan hệ dị tính hoặc không tuân theo các quy chuẩn dị tính, bạn có thể cảm thấy thất vọng khi bị loại trừ ra khỏi văn bản.

Quy chuẩn dị tính (Heteronormativity) là giả định cho rằng tất cả mọi người đều là người dị tính (straight), và các mối quan hệ lãng mạn cũng như tình dục luôn diễn ra giữa một nam và một nữ. Nó coi dị tính là xu hướng tính dục mặc định, và là cách bình thường hoặc tự nhiên duy nhất để thể hiện tính dục cũng như sự thu hút.

e- Một số hành vi nhất định trong
mối quan hệ có thể quan trọng hơn

Khi nói đến việc nuôi dưỡng một mối quan hệ lành mạnh, một số hành vi nhất định có thể đóng vai trò quan trọng hơn cả việc đáp ứng ngôn ngữ tình yêu được cho là của đối phương. Theo ít nhất một nghiên cứu, việc trực tiếp bày tỏ cảm xúc của bạn và dành thời gian bên cạnh nửa kia mới là điều quan trọng nhất.

Mặc dù những người ủng hộ cho rằng việc áp dụng các ngôn ngữ tình yêu có thể thúc đẩy các mối quan hệ tốt đẹp hơn, một nghiên cứu vào năm 2025 lại phát hiện ra rằng chúng không có mối liên hệ với mức độ thỏa mãn cao hơn trong mối quan hệ hay cảm giác được yêu thương. Trên thực tế, nghiên cứu chỉ ra rằng lời khẳng định và thời gian chất lượng là những yếu tố có mối liên hệ mạnh mẽ nhất với cảm giác được yêu và sự hài lòng trong mối quan hệ, bất kể ngôn ngữ tình yêu cốt lõi của cá nhân đó là gì./.

https://www.verywellmind.com/can-the-five-love-languages-help-your-relationship-4783538