Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Sheri Stritof
Sheri
Stritof đã viết về hôn nhân và các mối quan hệ trong hơn 20 năm. Bà là đồng tác
giả của cuốn sách "The Everything Great Marriage Book".
***
Những điểm chính cần ghi nhớ:
- Tình yêu lãng mạn là sự
kết hợp giữa sức hút và sự gắn kết về mặt cảm xúc, thường dẫn đến một mối quan
hệ lâu dài.
- Tình yêu thay đổi theo
thời gian, bắt đầu từ đam mê và thường phát triển thành một mối quan hệ sâu sắc,
trưởng thành hơn với sự quan tâm, tôn trọng và tình bạn.
- Những thách thức trong
mối quan hệ là điều bình thường, nhưng việc cùng nhau vượt qua chúng có thể
giúp tình yêu phát triển và trở nên bền chặt hơn.
- Bài liên hệ: VALENTINE
Tình yêu lãng mạn là một
trải nghiệm phức tạp và không ngừng phát triển, kết hợp giữa sự hấp dẫn và gắn
kết cảm xúc. Nó thường bắt đầu bằng niềm đam mê mãnh liệt và có thể phát triển
thành một mối quan hệ trưởng thành, đặc trưng bởi sự quan tâm và tôn trọng. Hiểu
được các giai đoạn của tình yêu lãng mạn có thể giúp bạn vượt qua những thử
thách và tận hưởng những phần thưởng của nó.
1- Các Nhà Tâm Lý Học Định Nghĩa Tình Yêu Lãng Mạn Như Thế
Nào?
Tình yêu lãng mạn kết hợp
sự thân mật, đam mê và cam kết, và thường diễn ra theo từng giai đoạn. Sự say
mê thường được theo sau bởi sự vỡ mộng và những thử thách trước khi một loại
tình yêu lãng mạn trưởng thành hình thành.
Mặc dù không có một định
nghĩa rõ ràng, nhưng tình yêu lãng mạn [romantic
relationships] thường được coi
là sự kết hợp giữa sự hấp dẫn và lý tưởng hóa, có thể dẫn đến (hoặc xuất phát từ)
một mối quan hệ gắn bó. Tình yêu lãng mạn đã truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ
trong nhiều thế kỷ và là chủ đề của vô số vở kịch, bài hát, phim ảnh, sách và
các tác phẩm sáng tạo khác.
Như bất cứ ai từng yêu đều
biết, tình yêu rất phức tạp và có khả năng khơi gợi những cảm xúc mạnh mẽ, từ
hân hoan đến đau khổ. Các mối quan hệ lãng mạn trải qua thăng trầm—từ giai đoạn
“trăng mật” say đắm ban đầu đến cảm giác thất vọng và, lý tưởng nhất, đến trạng
thái chấp nhận và mong muốn sự bền vững. Vượt qua những giai đoạn này có thể là
một thử thách, nhưng phần thưởng là một mối quan hệ lành mạnh, lâu dài [healthy,
long-term relationship].
2- Thành phần của Tình yêu Lãng mạn
Lý thuyết tam giác về
tình yêu của Sternberg xác định ba thành phần chính: sự thân mật, đam mê và cam
kết. Những yếu tố này đều hiện diện trong các mối quan hệ lãng mạn và các loại
kết nối khác.
- Sự thân mật
Sự thân mật đề cập đến cảm
giác kết nối, gần gũi và gắn bó được trải nghiệm trong một mối quan hệ lãng mạn.
Ban đầu, điều này thường bao gồm sự thân mật về tình dục. Khi mối quan hệ phát
triển, sự thân mật về mặt cảm xúc trở nên quan trọng hơn.
- Đam mê
Điều này liên quan đến cảm
giác hấp dẫn về thể chất và lãng mạn mà mọi người trải nghiệm khi họ đang yêu.
- Cam kết
Cam kết bao gồm việc quyết
định ở lại với người yêu của mình. Mọi người cùng nhau đặt ra những mục tiêu
chung và quyết định cùng nhau nỗ lực đạt được chúng.
3- Tình Yêu Lãng Mạn So Với Các Loại Tình Yêu Khác
Sự hiện diện, vắng mặt
và kết hợp của ba thành phần này tạo nên bảy loại tình yêu khác nhau.
Bảy Loại Tình Yêu
1. Tình
bạn (Friendship)
- Thành phần: Chỉ có Thân mật (Thiếu Đam mê & Cam kết).
Giải
thích: Đây là tình cảm giữa những người bạn chân chính. Bạn cảm
thấy an toàn, thoải mái chia sẻ những bí mật thầm kín và cảm giác được thấu hiểu.
Tuy nhiên, giữa hai người hoàn toàn không có sự thu hút về mặt thể xác và không
có lời hứa hẹn sẽ đi cùng nhau suốt đời.
Ví
dụ:
Bạn thân thời đại học, tri kỷ cùng giới hoặc khác giới mà bạn có thể kể mọi
chuyện trên đời.
2. Sự say mê nhất thời (Infatuation)
- Thành phần: Chỉ có Đam mê (Thiếu Thân mật & Cam kết).
- Giải
thích: Thường được gọi là
"tiếng sét ái tình" hay sự cảm nắng cuồng nhiệt. Bạn bị hấp dẫn mãnh
liệt bởi ngoại hình, giọng nói hoặc phong thái của đối phương. Trạng thái này
diễn ra rất nhanh, mạnh mẽ nhưng dễ phai nhạt vì hai người chưa thực sự hiểu gì
về tính cách hay khuyết điểm của nhau.
- Ví dụ: Cảm giác "cuồng"
một thần tượng, hoặc vừa gặp một người ở bữa tiệc và không thể rời mắt khỏi họ.
3. Tình yêu trống rỗng (Empty love) / {Tình nghĩa?}
- Thành phần: Chỉ
có Cam kết (Thiếu Thân mật &
Đam mê).
- Giải
thích: Mối quan hệ lúc này chỉ còn vận hành dựa trên nghĩa vụ,
trách nhiệm pháp lý hoặc thói quen. Sợi dây cảm xúc đã đứt, ngọn lửa phòng the
đã nguội lạnh, nhưng hai người vẫn chọn ở lại bên nhau vì những ràng buộc không
thể bỏ.
- Ví
dụ:
Một cuộc hôn nhân lâu năm đã nguội lạnh nhưng hai vợ chồng không ly hôn vì
thương con, lo ngại định kiến xã hội hoặc tranh chấp tài sản.
4. Tình yêu lãng mạn (Romantic love)
- Thành phần: Có Thân mật + Đam mê (Thiếu Cam kết).
- Giải
thích: Đây là kiểu tình yêu
thường thấy ở giai đoạn đầu của các cặp đôi ("giai đoạn trăng mật").
Họ vừa khao khát thể xác của nhau, vừa có sự kết nối sâu sắc về tâm hồn. Tuy
nhiên, mối quan hệ vẫn chưa đi đến một lời hứa hẹn chắc chắn cho tương lai (như
kết hôn hay góp gạo thổi cơm chung).
- Ví
dụ:
Những mối tình thời học sinh, sinh viên, hoặc các cặp đôi mới yêu nhau được vài
tháng.
5. Tình yêu tri kỷ (Companionate love)
- Thành phần: Có Thân mật + Cam kết (Thiếu Đam mê).
- Giải
thích: Tình cảm này vượt lên trên một tình bạn thông thường
nhưng lại thiếu đi yếu tố tình dục. Đây là một trạng thái rất bền vững vì nó
xây dựng trên sự tin tưởng tuyệt đối, thấu hiểu và lòng trung thành. Họ coi đối
phương là gia đình, là người bạn đời đồng hành vô giá.
- Ví
dụ: Các cặp vợ chồng già đã sống bên nhau cả
đời, hoặc những đôi bạn tri kỷ gắn bó bền chặt hàng chục năm.
6. Tình yêu mê muội (Fatuous love)
- Thành phần: Có Đam mê + Cam kết (Thiếu Thân mật).
- Giải
thích: Kiểu tình yêu này tiến
triển "nhanh như chớp". Hai người bị hút vào nhau bằng sự hấp dẫn thể
xác mãnh liệt và lập tức đưa ra những quyết định trọng đại (như kết hôn, đính
hôn) khi chưa kịp tìm hiểu kỹ về lối sống, quan điểm hay tính cách của nhau. Kiểu
tình yêu này rất dễ đổ vỡ khi thực tế cuộc sống ập đến.
- Ví
dụ:
Một cặp đôi vừa quen nhau 1 tháng ở hộp đêm đã quyết định dắt nhau đi đăng ký kết
hôn.
7. Tình yêu hoàn hảo (Consummate love)
- Thành phần: Hội
tụ đủ Thân mật + Đam mê + Cam kết.
- Giải
thích: Đây là "đỉnh
cao" của tình yêu mà ai cũng hướng tới. Bạn và nửa kia vừa là bạn thân (thấu
hiểu), vừa là người tình (quyến rũ, đam mê), vừa là bạn đời (cam kết, trách nhiệm).
Việc đạt được kiểu tình yêu này đã khó, nhưng việc giữ gìn nó lại càng khó hơn,
đòi hỏi nỗ lực vun đắp liên tục từ cả hai phía.
4- Các giai đoạn của tình yêu lãng mạn
Tình yêu lãng mạn thường
trải qua nhiều giai đoạn, như được mô tả bởi các loại tình yêu của Sternberg. Một
mối quan hệ có thể bắt đầu từ tình bạn hoặc sự say mê, chuyển sang tình yêu
lãng mạn và cuối cùng phát triển thành tình yêu trọn vẹn. Hoặc, nó có thể phát
triển từ sự say mê đến tình yêu lãng mạn và sau đó trở thành tình bạn hoặc vẫn
chưa được trọn vẹn.
a- Sự say mê
Trong giai đoạn say mê,
còn được gọi là ham muốn, bạn cảm thấy phấn khích, đam mê và vui sướng khi ở
bên người yêu. Giai đoạn này thường được gọi là “giai đoạn trăng mật” của một mối
quan hệ.
Các chất dẫn truyền thần
kinh trong não, chẳng hạn như dopamine và norepinephrine—còn được gọi là các chất
“tạo cảm giác dễ chịu”—được giải phóng.2 Những chất này khiến chúng ta cảm thấy
lâng lâng, tràn đầy năng lượng và hưng phấn, đôi khi dẫn đến giảm cảm giác thèm
ăn và mất ngủ. Bạn thực sự có thể “yêu” đến mức không thể ăn hoặc ngủ được.
Cảm giác hưng phấn mà bạn cảm nhận được trong
giai đoạn say mê khiến bạn lý tưởng hóa người kia
và muốn ở bên họ mọi lúc; bạn nghĩ về họ suốt ngày.
|
Vì người này dường như
hoàn hảo trong giai đoạn này, bạn cũng không thể nhìn thấy những khuyết điểm và
thiếu sót của họ—vì vậy mới có câu nói “tình yêu mù quáng”. Thông thường, giai
đoạn say mê kéo dài khoảng sáu tháng đến một năm.
Liên hệ: 8 Dấu
Hiệu Cho Thấy Bạn Đã Gặp Được "Ngọn Lửa Song Sinh" (Twin Flame) – Người
Họ Hàng Ít Được Biết Đến Của "Tri Kỷ" (Soulmate) [8
Signs You've Met Your Twin Flame—The Soulmate's Lesser-Known Cousin]
b- Vỡ mộng
Dấu hiệu đầu tiên cho thấy
giai đoạn say mê đang phai nhạt là cảm giác vỡ mộng. Thực tế ập đến và bạn bắt
đầu nhận thấy những khuyết điểm ở người yêu. Một số đặc điểm mà bạn thấy hấp dẫn
lúc đầu bắt đầu bộc lộ mặt trái. Ví dụ,
người từng tỏ ra tự tin và quyết đoán giờ có thể trở nên thô lỗ và bảo thủ.
Thêm vào đó, khi cảm
giác say mê qua đi, cả hai bắt đầu bộc lộ tính cách thật của mình và không còn
dễ tha thứ và vị tha như trước khi người yêu của bạn dường như hoàn hảo.
Ban đầu, bạn có thể đã cố
gắng hết sức để chiều lòng người kia, nhưng giờ bạn có thể bắt đầu cảm thấy nhu
cầu của mình không được đáp ứng.
Khi sự lý tưởng hóa phai
nhạt, bạn có thể cảm thấy oán giận vì người yêu không còn mang lại cảm giác say
mê tuyệt vời đó nữa. Trong một số trường hợp, các vấn đề nghiêm trọng và dấu hiệu
cảnh báo, như nghiện ngập hoặc xu hướng bạo lực, có thể bộc lộ và có khả năng
trở thành lý do chấm dứt mối quan hệ.
Liên hệ: Bạn
nên cố gắng thay đổi người yêu của mình đến mức nào? [How
Much Should You Try to Change Your Partner?]
c- Thử thách
Mối quan hệ hiện đang đối
mặt với một bước ngoặt. Vượt qua giai đoạn này đòi hỏi khả năng thỏa hiệp, nói
lên nhu cầu và mong muốn của bản thân, và học cách giải quyết xung đột một cách
hiệu quả.
Thay vì cố gắng thay đổi
người yêu, bạn nên tập trung vào việc học cách tôn trọng lẫn nhau. Cuối cùng, bạn
sẽ khám phá ra liệu cả hai có còn mong muốn vun đắp mối quan hệ hay không.
Khả
năng vượt qua những khó khăn không thể tránh khỏi
là một dấu hiệu tốt cho thấy mối quan hệ có thể
phát triển thành một điều gì đó lâu dài và ổn định hơn.
Cam kết với một người
khơi gợi cảm xúc lãng mạn, và chia sẻ ước mơ, mong muốn và suy nghĩ của nhau, [communicating
your dreams, desires, and thoughts] có thể dẫn đến sự thân mật và gắn bó thực sự, giai đoạn
tiếp theo của tình yêu.
Liên hệ: 5 Dấu hiệu của một mối quan hệ bền vững [5
Signs of a Strong Partnership]
d- Tình Yêu Trưởng Thành:
Chỉ vì ngọn lửa đam mê không còn nồng cháy và mãnh liệt
không có nghĩa là tình yêu không còn tiếp diễn.
Định nghĩa:Tình yêu trưởng thành (hay tình yêu
trọn vẹn, theo
lý thuyết của Sternberg) là loại lòng tận tụy được tìm thấy trong
các mối quan hệ lâu dài và những cuộc hôn nhân thành công.
Trong tình yêu trưởng thành, hai người ở bên nhau vì họ muốn
ở bên nhau chứ không chỉ vì họ cảm thấy một ham muốn
hoặc nhu cầu phi lý nào đó muốn ở bên nhau.
|
Những dấu hiệu của tình
yêu trưởng thành bao gồm:
- Sự chấp nhận
- Sự hỗ trợ về mặt cảm xúc
- Sự cam kết
- Sự bình tĩnh
- Sự tôn trọng
- Sự quan tâm
- Lòng tốt
- Tình bạn
- Sự chu đáo
Yếu tố củng cố giai đoạn
này là oxytocin,
đôi khi được gọi là “hormone âu yếm”, bởi vì nó thúc đẩy bạn và người yêu của bạn
xích lại gần nhau và gắn bó.
Nghiên cứu khoa học cho thấy hoạt
động não bộ của các
cặp đôi trong mối quan hệ trưởng thành rất giống
với hoạt động não bộ của những người mới yêu.
Chỉ vì bạn không còn vương vấn người ấy không có nghĩa là đó không phải là tình yêu đích thực. Trên thực tế, tình yêu trưởng thành thường sâu sắc và ý nghĩa hơn (chưa kể đến việc bền vững hơn nhiều) so với tình yêu non trẻ.
Liên hệ: Ý nghĩa của việc là một người lãng mạn vô vọng và 5 dấu
hiệu cho thấy bạn là một người như vậy [What
It Means to Be a Hopeless Romantic and 5 Signs You Are One]
5- Tình Yêu Lãng Mạn và Ham Muốn Tình Dục
Đối với hầu hết các cặp
đôi, ham muốn tình dục là một phần quan trọng của mối quan hệ lãng mạn. Mặc dù
tất nhiên có thể có sự hấp dẫn tình dục mà không có sự gắn kết về mặt cảm xúc,
và ngược lại, nhưng tình yêu lãng mạn thường bao gồm cả hai. Và vì não bộ phản ứng
theo những cách tương tự với cả hai, các nhà nghiên cứu suy đoán rằng chúng củng
cố lẫn nhau.
Các nhà tâm lý học tiến
hóa cho rằng khi ham muốn tình dục đi kèm với tình yêu, nó tạo ra một mối liên
kết mạnh mẽ hơn. Điều này giúp các cặp đôi gắn bó với nhau, điều này có lợi cho
con cái của họ.
Điều này có ý nghĩa gì đối với bạn
Tình yêu lãng mạn có thể
có ý nghĩa khác nhau đối với mỗi người. Điều quan trọng nhất là bạn và người
yêu của bạn cùng chung quan điểm. Sự thân mật và đam mê được chia sẻ thường có
thể dẫn đến một cam kết mạnh mẽ, được chia sẻ với người khác và một mối quan hệ
lâu dài.
Liên hệ: Tình
yêu là gì và làm thế nào để vun đắp tình yêu?
https://www.verywellmind.com/what-is-romantic-love-2303236
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét