ĐỊNH NGHĨA MỚI VỀ TÌNH YÊU

The Love Upgrade | Greater Good

NÂNG CẤP TÌNH YÊU

Trong cuốn sách mới của mình, nhà tâm lý học Barbara Fredrickson lập luận rằng chúng ta cần một định nghĩa mới về tình yêu, phản ánh một cách thực tế những cách thức mà chúng ta trải nghiệm cảm xúc này trong cơ thể và tâm trí mình. Tác giả Jill Suttie trình bày quan điểm này nhằm mang lại góc nhìn sâu sắc hơn về bản chất của cảm xúc con người.

Tác giả:  Jill Suttie 
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Bài liên hệ: VALENTINE

Tình yêu luôn được ca ngợi trong vô số bài hát và thước phim. Tình yêu là thứ vận hành thế giới, là điều kỳ diệu muôn màu, và là tất cả những gì chúng ta cần. Thế nhưng, theo Barbara Fredrickson, giáo sư tâm lý học tại Đại học Bắc Carolina ở Chapel Hill, định nghĩa về tình yêu cần phải có một sự nâng cấp (phiên bản mới), và bà đã viết một cuốn sách mới để giải thích lý do tại sao: Tình yêu 2.0: Cảm xúc tối cao ảnh hưởng thế nào đến mọi điều ta cảm nhận, suy nghĩ, hành động và trở thành.

Fredrickson được biết đến nhiều nhất qua “thuyết mở rộng và xây dựng” (broaden and build theory) về các cảm xúc tích cực. Theo thuyết này, khi chúng ta trải nghiệm những cảm xúc tích cực—như niềm vui, sự kinh ngạc, hạnh phúc, v.v.—chúng ta sẽ mở rộng nhận thức của mình về thế giới xung quanh cũng như làm phong phú thêm vốn suy nghĩ và hành động của bản thân. Điều này giúp chúng ta xây dựng các kỹ năng và nguồn lực mới, từ đó gia tăng khả năng phục hồi và cuối cùng là nâng cao cơ hội sống sót của chính mình. Học thuyết này cùng với những ứng dụng của nó đã được khám phá một cách kỹ lưỡng trong cuốn sách trước đó của bà mang tên Positivity (Sức mạnh của cảm xúc tích cực), nơi bà gợi ý những phương pháp giúp mọi người có thể nuôi dưỡng cảm xúc tích cực trong cuộc sống để gặt hái những lợi ích to lớn mà chúng mang lại.

Trong cuốn sách này, Fredrickson lựa chọn một hướng tiếp cận hơi khác biệt nhưng vẫn có mối liên hệ mật thiết để khám phá tình yêu—điều mà bà gọi là “cảm xúc tối cao”. Khác với các cảm xúc khác, tình yêu theo đúng định nghĩa luôn cần có sự hiện diện của một người khác, và theo Fredrickson, cơ thể chúng ta khao khát điều đó. Tuy nhiên, khi viết về tình yêu, bà không nói về những quan niệm văn hóa thông thường về một mối quan hệ lãng mạn, tình cảm gia đình hay thậm chí là tình bạn tri kỷ. Thay vào đó, bà định nghĩa nó là trải nghiệm diễn ra trong từng khoảnh khắc về sự quan tâm ấm áp, hai chiều mà chúng ta có thể cảm nhận với bất kỳ ai—ngay cả những người lạ—trong các tương tác hằng ngày, một hiện tượng mà bà gọi là “sự tích cực sẻ chia”.

Theo Fredrickson, bản chất cốt lõi của tình yêu là sự kết nối, và nó có vai trò quan trọng đối với sức khỏe cũng như hạnh phúc của chúng ta, tác động đến não bộ và cơ thể ngay từ cấp độ tế bào. Bà viết rằng chúng ta sinh ra là để yêu thương [born to love], và minh chứng cho điều này đến từ các nghiên cứu cho thấy não bộ cùng hệ thần kinh của con người vốn được thiết kế để gia tăng cơ hội trải nghiệm cảm xúc đó.

Ví dụ, nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi chúng ta cảm thấy có sự kết nối với một người khác, não bộ của chúng ta có xu hướng "đồng điệu" với nhau, không chỉ theo nghĩa bóng mà là về mặt thể chất. Bất kỳ ai từng say sưa trò chuyện với người khác đều biết cảm giác thân mật mà nó có thể tạo ra giữa hai người. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng não bộ của những người đang tương tác như vậy thật sự đang phát ra các tín hiệu theo cùng một mô thức, tại cùng một vùng não và gần như cùng một thời điểm. Kiểu phản chiếu này có khả năng là yếu tố tạo nên sự "cộng hưởng tích cực" (positivity resonance) — một cảm xúc chia sẻ chung có thể khiến bạn cảm thấy tràn đầy sức sống và tiếp thêm năng lượng.

Kích thích tố oxytocin cũng đóng một vai trò quan trọng trong tình yêu. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng oxytocin giúp con người đọc các tín hiệu xã hội tốt hơn, đồng thời trở nên rộng lượng, vị tha và cởi mở hơn — tất cả những yếu tố này đều thúc đẩy sự tin tưởng, một thành phần quan trọng của tình yêu. Thường được gọi là kích thích tố "chăm sóc và kết bạn" (tend and befriend) nhờ vai trò thúc đẩy hành vi quan tâm, oxytocin được giải phóng trong cơ thể trong suốt các cuộc gặp gỡ xã hội tích cực, giúp giảm căng thẳng, hạ nhịp tim, giảm huyết áp và tạo ra cảm giác ấm áp bên trong. Đó là lý do tại sao oxytocin cũng liên quan đến tình dục và việc nuôi con bằng sữa mẹ — nó điều hòa sự gắn kết mà các hoạt động đó giúp tạo ra. Hai người khi cảm nhận được sự cộng hưởng tích cực sẽ có quá trình giải phóng oxytocin đồng bộ với nhau, điều này khiến họ cảm thấy gắn bó và tốt đẹp về nhau hơn nữa.

Dây thần kinh phế vị (vagus nerve) — một dây thần kinh chạy từ não đến nhiều bộ phận trên cơ thể, bao gồm cả tim và phổi — cũng được thiết kế để gia tăng tình yêu. Nó đóng một vai trò trong việc giao tiếp bằng mắt và giúp bạn đồng bộ hóa các biểu cảm khuôn mặt với người khác, cả hai điều này đều hỗ trợ sự kết nối. Nó cũng đóng vai trò điều hòa nhịp tim và nhịp thở: hai yếu tố này càng phối hợp nhịp nhàng thì "trương lực phế vị" (vagal tone) của bạn càng tốt, điều mà hóa ra lại mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Điều thú vị là tất cả các hệ thống nội bộ này đều hoạt động thầm lặng phía sau hậu trường, vượt ra ngoài sự kiểm soát có ý thức của chúng ta. Dù vậy, chúng ta vẫn có thể tiếp cận và hưởng lợi từ chúng chỉ đơn giản bằng cách nuôi dưỡng thêm nhiều "sự cộng hưởng tích cực" (hoặc tình yêu) trong cuộc sống của mình, và Fredrickson đã đưa ra các gợi ý về cách thực hiện điều đó. Nhiều đề xuất của bà xoay quanh việc thực hành thiền tâm từ (loving-kindness meditation) — một phương pháp thực hành có nguồn gốc từ Phật giáo, nơi bạn gửi gắm những lời chúc tích cực đến bản thân và mọi người trong cộng đồng của mình; thực hành lòng biết ơn; hoặc chủ động tập trung sự chú ý vào các tương tác tích cực với người khác. Bà viết rằng, nếu được thực hành thường xuyên, bất kỳ phương pháp nào trong số này cũng sẽ tạo ra sự khác biệt lớn cho sức khỏe, thế giới quan và các mối quan hệ của bạn.

Để tránh việc điều này nghe có vẻ quá mang tính "tâm linh thời đại mới" (new age) đối với bạn, hãy chuẩn bị tinh thần để thấy tất cả các bài tập này đều được chứng minh bằng các bằng chứng khoa học về hiệu quả của chúng. Fredrickson, trên hết, là một nhà nghiên cứu. Bà đảm bảo với độc giả của mình rằng những gì bà đang gợi ý là "dựa trên bằng chứng thực nghiệm" và nhằm mục đích gia tăng cảm xúc yêu thương từ trong ra ngoài, chứ không phải để bắt mọi người phải nở những nụ cười giả tạo hay giả vờ cảm thấy những điều họ không có. Chính lời hứa này — và nền tảng khoa học đằng sau nó — đã giúp cuốn sách Love 2.0 vượt trội hơn hẳn so với các cuốn sách tự lực (self-help) khác./.

https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_love_upgrade

  TÂM BỒ ĐỀ