XƯNG TÁN DANH HIỆU VĂN THÙ

 

Ban Tặng Trí Tuệ
Phương Pháp Tích Lũy Trì Tụng Mật Điển “Xưng Tán Danh Hiệu Văn Thù” – Mañjuśrī Nāmasaṅgīti

Nguyên tác: Wisdom’s Bestowal
A Way to Accumulate the Recitation of the Tantra Chanting the Names of Mañjuśrī, Mañjuśrī Nāmasaṅgīti
Tác giả: Jamyang Khyentse Wangpo
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
***

Namo guru jñānakāyāya.
(Kính lễ vị Thượng Sư, hiện thân của Trí Tuệ Thân.)

Để tích lũy việc trì tụng mật điển “Xưng Tán Danh Hiệu Văn Thù” (Mañjuśrī Nāmasaṅgīti) của Mañjuśrī, có thể thực hành theo bốn chỉ dẫn sau đây.

I. Trì Tụng Như Một Lời Tán Thán Những Phẩm Tính Siêu Việt Của Văn Thù

Những người mới bắt đầu, chưa thực hành du-già thâm sâu, cũng như những hành giả của du-già thâm sâu đang nghỉ giữa các thời khóa, nếu muốn trì tụng mật điển này như một lời tán thán các phẩm tính uy dũng và siêu việt của Mañjuśrī, thì nên bắt đầu bằng cách khởi sinh:

*tín tâm,
*tâm xuất ly,
*và hai loại Bồ-đề tâm (tương đối và tối hậu).

Sau đó, để quy y và phát khởi Bồ-đề tâm, hãy trì tụng những câu kệ sau ba lần:

Cho đến khi đạt giác ngộ, con xin quy y
Nơi Thượng Sư, Phật, Pháp và Tăng.
Để thành tựu giác ngộ viên mãn vì lợi ích chúng sinh,
Con sẽ trì tụng mật điển thâm sâu này.

(Lặp lại ba lần.)

Sau đó quán tưởng:

Văn Thù Sư Lợi cao quý và tôn thắng
Lập tức hiện ra trong hư không trước mặt con,
Ngài an tọa trên hoa sen và mặt trăng,
Giữa những tầng mây của các phẩm vật cúng dường tuyệt mỹ.

Ngài rực sáng như một ngọn núi vàng
Vươn lên khỏi những áng mây của bình minh.
Với nụ cười hiền hòa, Ngài là hiện thân trọn vẹn của tuổi trẻ,
Một thiếu niên mười sáu tuổi, rực rỡ với mọi tướng hảo và vẻ đẹp phụ.

Ngài có một khuôn mặt và bốn cánh tay. Hai tay thứ nhất
Cầm thanh kiếm trí tuệ và quyển kinh;
Trong khi hai tay còn lại
Cầm cây cung phương tiện thiện xảo và mũi tên trí tuệ.

Ngài ngồi trong tư thế kiết già, lưng tựa vào đĩa trăng.
Ngài mặc y phục lụa nhiều màu rực rỡ,
Và được trang nghiêm bằng những châu báu tuyệt mỹ.

Trên mái tóc được kết bím của Ngài,
Bên trên một hoa sen xanh (utpala),
An trụ Đức Chủ tể của gia đình Phật bộ, A Súc Bệ Phật.

Thân trí tuệ này — tuy tánh Không nhưng vẫn hiển hiện —
Hiện ra rõ ràng và sống động,
Tựa như cầu vồng giữa bầu trời.

Ôi kỳ diệu thay! Tất cả chư Phật, Bồ Tát,
Các vị Thanh văn, Độc giác Phật,
Cùng Phạm Vương, Đế Thích và những vị khác—
Mọi hình tướng trong luân hồi và tịch tịnh—
Đều không gì khác ngoài chính Văn Thù Sư Lợi.

Vì vậy, những danh hiệu và thân tướng (kāya) mà Ngài hiển bày
Phù hợp với vô lượng đối tượng có thể được nhận biết,
Cùng với những phẩm tính của Ngài, không thể chứa trọn ngay cả trong không gian bao la của bầu trời;
Chúng làm cho tâm con tràn đầy niềm sùng kính lớn lao và không thể lay chuyển.

Do đó, với âm thanh vang vọng, êm dịu như tiếng đàn taṃbūrā,
Con xướng tụng những danh hiệu kim cang
Của hiện thân của trí tuệ thanh tịnh, Văn Thù Sư Lợi.

Khi nghi quỹ xưng tụng những danh hiệu kim cang của Ngài được cất lên theo giai điệu,
Những phẩm tính của trí tuệ, tình thương và năng lực của Ngài được khơi dậy,
Khiến ánh sáng rực rỡ của lòng bi mẫn
Soi chiếu ba cõi một cách trọn vẹn.

Sự trì tụng này xua tan bóng tối của hai chướng ngại
Và tịnh hóa mọi nghiệp bất thiện cùng các sa đọa
Mà con và tất cả chúng sinh đã tích lũy
Từ thời vô thủy cho đến nay.
Nó làm hoa sen của trí tuệ tối thượng nở rộ,
Khai mở hai loại trí: trí biết thực tại tối hậu và trí biết muôn pháp trong sự đa dạng của chúng.

***

Với tâm nhất điểm trong lòng sùng kính, hãy trì tụng mật điển tôn quý bậc nhất này nhiều lần nhất có thể.

Để mở rộng thêm, bạn có thể tụng những câu sau đây:  

om sarva dharma bhava sobhava bishuddha benza a a am ah prakriti parishuddha sarva dharma yad uta sarva tathagata jnanakaya manjushri pari shuddhitam upadayeti am ah sarva tathagata hridaya hara hara om hung hrih bhagavan jnanamurti vagishvara mahapatsa sarvadharma gaganamala dharmadhatu jnanagarbha ah

oṃ sarva-dharmābhāva svabhāva viśuddhavajra a ā aṃ aḥ | prakṛtipariśuddhaḥ sarvadharmāḥ yaduta sarvatathāgata jñānakāyasya mañjuśrī pariśuddhitām upādāyeti a āḥ | sarvatathāgata hṛdaya hara hara | oṃ hūṃ hrīṃ bhagavan jñānamūrti vāgīśvara mahāvāca sarvadharma gaganāmala supariśuddha dharmadhātu jñānagarbha āḥ

(Hoặc bất kỳ mật ngôn (mantra) nào khác mà bạn cho là thích hợp), vì việc làm như vậy được nói là công đức. Dù bạn chọn cách nào, khi kết thúc hãy tiếp tục với lời cúng dường sau:

Những áng mây cúng dường bao la như đại dương của Phổ Hiền,
Gồm cả những phẩm vật thật sự bày biện và những phẩm vật được quán tưởng,
Hoàn toàn tràn ngập toàn thể pháp giới hiện hữu,
Nguyện tất cả làm hoan hỷ Ngài, Văn Thù vĩnh viễn thanh xuân!

Cúng dường với câu:

(phần tiếp theo thường là chân ngôn hoặc công thức cúng dường).

om arya manjushri argham padyam pupé dhupé aloké gendhé nevidé shapta pratitsa soha

oṃ ārya mañjuśrī arghaṃ pādyaṃ puṣpe dhūpe āloke gandhe naivedye śabda pratīccha svāhā

Cầu thỉnh với câu:

Kính lễ Ngài, Văn Thù Sư Lợi,
Hiện thân duy nhất của trí tuệ
Của tất cả chư Phật và Bồ Tát.

Ngài làm rạng rỡ và huy hoàng
Cho toàn thể luân hồi và niết-bàn.

Bậc Hộ Trì, với sự trì tụng hoàn hảo
Những danh hiệu kim cang của Ngài, con đã tán thán Ngài trọn vẹn.
Từ giây phút này cho đến khi con đạt giác ngộ,
Xin hãy hoan hỷ gia hộ và luôn gìn giữ con trong sự chăm sóc của Ngài.

Xin gia hộ cho con để trong tương lai gần,
Những trí tuệ của học hỏi, quán chiếu và thiền định
Được nở rộ viên mãn,
Khiến con trở thành mặt trời của ngôn thuyết,
Không ai sánh bằng trong giảng dạy, biện luận và trước tác.

Rốt ráo, nguyện cho con thành tựu thân trí tuệ bất hoại (jñāna-kāya)
Hiểu biết tất cả các ngành tri thức và mọi đối tượng có thể được biết,
Để có thể dẫn dắt tất cả chúng sinh
Đến trạng thái tối thượng của Văn Thù vĩnh viễn thanh xuân.

Kết thúc thời tu bằng những lời nguyện sau và các lời cầu nguyện, hồi hướng thích hợp khác:

Văn Thù Sư Lợi, Đấng luôn vượt ngoài mọi hý luận,
Xin cho thân trí tuệ của Ngài — đã hiện khởi
Trong hình tướng huyễn hóa nhờ duyên khởi —
Trở về pháp giới tự nhiên (dharmadhātu).

Nhờ năng lực của mọi công đức
Mà con đã tạo ra qua sự thực hành này,
Nguyện cho tất cả chúng sinh
Đều đạt được trí tuệ của chư Như Lai (Sugata).

II. Trì Tụng Như Mật Chú Bằng Cách Hợp Nhất Với Bản Tánh Của Văn Thù

Một phương pháp khác được thực hành như sau:
Trước tiên hãy bắt đầu với các pháp chuẩn bị gồm quy y và phát khởi Bồ-đề tâm.

Sau đó, tiếp tục trì tụng những câu sau để hợp nhất với bản tánh của Văn Thù Sư Lợi.

om sobhawa shuddha sarwa dharma sobhawa shuddho ham

oṃ svabhāva śuddhāḥ sarvadharmāḥ svabhāva śuddho ‘haṃ

Sau đó hãy trì tụng bài nguyện ở trên, bắt đầu từ câu:

“Từ trong tánh Không, con lập tức hiện khởi như Văn Thù Sư Lợi.
cao quý và tôn thắng, an tọa trong hư không…”

và tiếp tục cho đến câu:

“…hiện ra rõ ràng và sống động – như cầu vồng giữa bầu trời.”

Trên mạn-đà-la mặt trăng nơi trái tim con
Hiện ra biểu tượng của cái không sinh, chữ “a” màu trắng.
Từ đó tuôn chảy mật điển của những lời kim cang,
Duyên khởi như tiếng vang của âm thanh.

Ngay từ khoảnh khắc nó xuất hiện, không bám chấp
Vào những đặc tính được khái niệm hóa như sinh hay diệt,
Con sẽ trì tụng nó—
Chiều sâu và sự sáng tỏ bất khả phân của thân trí tuệ (jñāna-kāya)

Sau đó, hãy phát nguyện và hồi hướng như câu:
“Nhờ năng lực của mọi công đức có thể có…”,
Rồi tiếp tục các hoạt động hậu thiền.

Nhờ năng lực của bất kỳ công đức nào
Mà con đã tạo ra qua sự thực hành này,
Nguyện cho tất cả chúng sinh
Đều đạt được trí tuệ của chư Thiện Thệ (Sugata).

III. Trì Tụng Như Mật Chú Bằng Cách Duy Trì Kim Cang Kiêu Hãnh Của Bổn Tôn (Yidam)

Bạn cũng có thể thiền quán theo cách đã trình bày ở trên, đồng thời duy trì “kim cang kiêu hãnh” (vajra pride) và quán tưởng bản thân chính là bổn tôn (yidam) của mình.

Bất kỳ bổn tôn nào cũng đều thích hợp; tuy nhiên, nếu đó là một bổn tôn phẫn nộ, thì hãy thay mạn-đà-la mặt trăng đã nói ở trên bằng một mạn-đà-la mặt trời.

Ngoài điểm khác biệt này, pháp thực hành hoàn toàn giống với phương pháp đã được mô tả trước đó, trong đó sự quán tưởng và trì tụng đều liên hệ đến trí tuệ của Văn Thù Sư Lợi.

IV. Trì Tụng Trong Sự An Trú Nơi Vô Ngã

Nếu bạn muốn thực hành theo cách đơn giản, không tạo tác và phi khái niệm, trước hết hãy bắt đầu với các pháp chuẩn bị như quy y và phát khởi Bồ-đề tâm. Sau đó hãy trì tụng mật điển trong khi không rời khỏi sự quán chiếu vô ngã, luôn ghi nhớ rằng:

*mọi hiện tượng đều như giấc mộng,
*mọi âm thanh đều như tiếng vang.

Sau đó hồi hướng công đức và thực hiện các phần tiếp theo.

Tóm lược tinh yếu của tất cả các phương pháp

Để tinh giản toàn bộ các cách thực hành trên thành một pháp trì tụng ngắn gọn, hãy làm như sau:

1.    Bắt đầu với các thực hành sơ khởi như quy y, Bồ-đề tâm, v.v.

2.    Ngay lập tức quán tưởng bản thân là bổn tôn, đúng như mô tả trong du-già của Mañjuśrī.

3.    Sau đó quán tưởng Văn Thù trước mặt, và trì tụng mật điển như một lời tán thán những phẩm tính siêu việt của Ngài.

Trong suốt quá trình thực hành, không bao giờ quên rằng:

• thân của bạn hiện ra như cầu vồng,
• lời nói của bạn như tiếng vang,
• tâm của bạn như bầu trời — vượt ngoài mọi tạo tác và khái niệm.

Khi kết thúc thời trì tụng, hãy thực hiện cúng dường, tán thán, cầu nguyện và hồi hướng.

Lời Bạt (Colophon)

Nguồn gốc của các pháp thực hành này xuất phát từ một bản văn do Jetsün Rinpoche Drakpa Gyaltsen soạn, được Ngài bổ sung khi truyền khẩu truyền của mật điển.

Ngoài ra, trong bài tán thán theo Bánh Xe thứ tư, mật điển có nói:

• “Mặc dù có những danh hiệu riêng biệt và ý nghĩa của chúng, hãy tập trung rõ ràng vào thân trí tuệ (jñāna-kāya) của Văn Thù Sư Lợi.”
• “Thiền định với tâm nhất điểm (quán tưởng chính mình là bổn tôn).”
• “Phát khởi nguyện vọng mạnh mẽ” (đối với những phẩm tính siêu việt của Ngài).
• “An trú trong chân như” (tức là vô ngã).

Điều này chỉ ra rằng mỗi phương pháp thực hành này nên được giảng dạy và thực hành tuần tự, cái này tiếp nối cái kia.

Những ai tinh tấn thực hành pháp này một cách liên tục sẽ nhận được sự gia trì của chư Phật và Bồ Tát; họ sẽ trở nên dũng mãnh và có khả năng ảnh hưởng, hướng dẫn các vị Thanh văn (śrāvaka) và Độc giác Phật (pratyekabuddha).

Các chư thiên trong thế gian và xuất thế gian sẽ bảo hộ họ. Trong tất cả những đời tương lai, họ sẽ không gặp những hoàn cảnh bất lợi, sẽ không biết đến sợ hãi, luôn tập hợp các duyên lành, và có trí nhớ, trí tuệ, giới hạnh, định lực cùng những phẩm chất khác một cách xuất sắc.

Họ sẽ đạt được những phẩm tính không thể nghĩ bàn, những phẩm tính ấy không suy giảm mà ngày càng tăng trưởng, và họ sẽ nhanh chóng giác ngộ đến trạng thái Phật quả viên mãn. Đây là chỉ dấu về những công đức không thể nghĩ bàn đạt được nhờ trì tụng mật điển này.

Do đó, ghi nhớ những lợi ích to lớn được nêu trong các phần tán thán công đức, những người trí nên chuyên tâm nhất điểm để trì tụng chính mật điển này, tức Xưng Tán Danh Hiệu Văn Thù liên hệ đến Mañjuśrī.

Để thành tựu lợi ích cho bản thân và người khác, tôi, Jamyang Khyentse Wangpo, một người xuất gia đã nghe học nhiều, đã ghi chép lại rõ ràng bản văn này, dựa trên trước tác của Jetsün Rinpoche Drakpa Gyaltsen, đồng thời bổ sung một vài lời giải thích từ những lời dạy và ghi chép của Sakya Paṇḍita Kunga Gyaltsen.

Nguyện cho điều này trở thành thiện lành!

ཨོཾ་སྭ་སྟི།

om svasti

Oṃ svasti.

Văn Thù Sư Lợi là hiện thân của trí tuệ của Đấng Chiến Thắng (Phật) và các vị con của Ngài.
Khúc tụng du dương các danh hiệu của Ngài
Là tinh túy của đại dương mật điển, hiển lộ qua những lời tuyệt diệu.

Nhờ công đức của việc ấn hành (in ấn) bản văn này,
Nguyện cho thọ mạng của tất cả những người gìn giữ giáo pháp được lâu dài,
Giáo pháp được lan rộng và hưng thịnh,
Những thí chủ thuộc bốn loại được tăng trưởng tài sản,
Và tất cả chúng sinh nhanh chóng đạt đến trạng thái toàn tri,
Khai mở một đại lễ hội hoan hỷ của lợi lạc và hạnh phúc.

Kệ nguyện này được viết bởi hành giả thiện hạnh Jamyang Khyentse Wangpo.
Nguyện cho tất cả trở thành thiện lành! 

| Translated by Sean Price, 2014. Revised 2025. 

1.    ↑ This Sanskrit expression translates as: Homage to the guru, the wisdom body!

2.    Wisdom's Bestowal | Lotsawa House

 

TRÍ TUỆ ĐẠI DƯƠNG NHẤT VỊ

 NGUYỆN NHẬN RA CÁC TRUNG ẤM

Nguyên tác: The Single Oceanic Wisdom 
An Aspiration to Recognise the Bardos

Tác giả: Rigdzin Jigme Lingpa
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Bậc thầy tôn quý, hiện thân của tất cả chư Phật
Trong ba thời quá khứ, hiện tại và vị lai,
Xin hãy hướng ánh nhìn từ bi về phía con,
Vì con không nơi nương tựa và bị vây hãm bởi sự mê lầm sâu dày.

Từ vô thủy đến nay, con luôn bị áp bức
Bởi nghiệp, phiền não và những hành vi bất thiện.
Con đã nuôi dưỡng sự khinh mạn đối với đạo sư
Và sân hận đối với các kim cang huynh đệ.

Do đó, con đã rơi vào vực thẳm của hành vi tàn hại,
Và làm hư hoại tất cả các giới nguyện và cam kết samaya của mình.

Giờ đây, với sự hối hận mãnh liệt,
Con thành tâm sám hối tất cả lỗi lầm của mình,
Không che giấu bất cứ điều gì.

Trước kia con đã không nghe theo lời dạy của ngài,
Cũng không thanh tịnh hóa những hành vi xấu ác và các sa ngã.

Vì vậy, khi con rời khỏi thế gian này,
Chắc chắn con sẽ bị thiêu đốt trong những ngọn lửa địa ngục không thể chịu đựng nổi.

Khi thời khắc ấy đến,
Ngài có bỏ rơi con chăng?

 Nền tảng của sự mê lầm không có khởi đầu cũng không có kết thúc.
Từ trạng thái trung tính của chân như,
Đại ma vương của mê lầm – nguồn gốc của mọi khổ đau –
Cùng khởi sinh với sự sinh ra: đó là trung ấm tự nhiên của đời sống.

Đã đạt được một đời sống tự do và đầy đủ thuận duyên,
Nguyện cho con có thể làm hoan hỷ đạo sư,
Và với trí tuệ phát sinh từ học hỏi, suy tư và thiền định,
Nuôi dưỡng tâm xuất ly và Bồ-đề tâm,
Thực hành con đường tối thượng của sáu Ba-la-mật (sáu hạnh toàn thiện).

Rồi theo thời gian, con sẽ phải ra đi
Bước vào cái gọi là trung ấm của sự chết.

Khi ấy, nguyện cho con không phải chịu
Một cái chết đau đớn, đột ngột hay bạo lực.

Mà bằng cách hợp nhất không gian căn bản và tỉnh giác,
Con đi vào cảnh giới của quang minh,
Và được giải thoát ngay trong nền tảng nguyên sơ.

Tuy nhiên, nếu sự thuần thục của con còn yếu kém,
Nguyện cho con đóng tám cửa ngõ (1) và mở cửa Phạm thiên (Brahma)(2),
Và nhờ sự quen thuộc với giáo huấn
Về pháp phóng xuất thần thức (pháp phowa) cưỡi trên gió vi tế,
Con được tái sinh vào Khechara (3) – cõi trời của các thủ trì tỉnh giác (vidyādhara).

 Nhưng nếu con không thể thực chứng
Pháp chuyển di thần thức của các vị Bồ-tát theo cách ấy,

Thì địa đại sẽ tan rã vào chính nó, và con sẽ không còn có thể đứng dậy;
Thủy đại sẽ tan rã vào chính nó, và chất nhầy sẽ chảy từ mũi, nước bọt từ miệng;
Hỏa đại sẽ tan rã vào chính nó, và miệng cùng mũi sẽ khô khốc;
Và khi phong đại tan rã, hơi thở con sẽ đứt quãng, tay chân yếu dần,
Thị lực trở nên mờ đục, và mắt lật ngược lên trên.

[Khi không còn sự nâng đỡ của các yếu tố],
Năm năng lực vi tế sẽ tản mất,
Khiến những hình ảnh lần lượt xuất hiện:
Khói, ảo ảnh, đom đóm và một ngọn đèn sáng rực.

Khi năm đại và những tinh túy trí tuệ (bindu)
Vốn trước đây thấm khắp trong chúng
Sắp sửa tách rời,
Và năm thức giác quan tan vào tâm,

Nguyện cho con không còn luyến chấp
Vào những hiện tướng của đời sống đã cạn kiệt này,
Và nhớ lại những lời chỉ dạy của Đạo sư.

Tiếp theo, do sự tách rời
Của các kinh mạch thô, tinh chất (giọt) và khí vi tế,
Những kinh nghiệm vi tế của hiện tướng, tăng trưởng và đạt đến sẽ khởi sinh.
Khi yếu tố trắng đi xuống,
Những ý nghĩ liên hệ đến dục,
Phát sinh từ “sức mạnh của trái tim” (niềm lạc), sẽ chấm dứt.
Đồng thời, thức sẽ tan vào hiện tướng,
Và khi một cảnh tượng giống như bầu trời thu ngập ánh trăng xuất hiện,
Nguyện cho con nhận ra ánh trắng ấy chính là bản tánh của mình.

Tương tự như vậy, khi yếu tố đỏ đi lên,
Những ý nghĩ liên hệ đến sân hận,
Phát sinh từ “bụi trần” (khổ đau), sẽ chấm dứt.

Khi hiện tướng tan vào tăng trưởng,
Một cảnh tượng đỏ rực như những tia mặt trời chiếu qua ô cửa trên mái sẽ xuất hiện.
Nguyện cho con nhận ra rằng
Chính điều ấy là bản tánh của mình.

Khi giọt trắng và giọt đỏ (4) gặp nhau tại tim,
Những ý nghĩ liên hệ đến si mê,
Phát sinh từ “bóng tối” (vô minh), sẽ chấm dứt.

Khi tăng trưởng tan vào cận-đạt,
Một cảnh tượng đen như bầu trời thu trong đêm tối sẽ hiện ra,
Và con có thể sẽ rơi vào trạng thái ngất lịm.

Khi ấy, nguyện cho con sử dụng ngọn đèn của sự ghi nhớ,
Và bằng cách hợp nhất cận-đạt với quang minh tự nhiên,
Tỉnh thức ngay trong pháp giới nguyên sơ.

Nếu vì sức mạnh của sự ghi nhớ tỉnh giác của con còn yếu,
Khiến con mất ý thức và trải nghiệm trạng thái không còn tư tưởng,
Nguyện cho A-lại-da (nền tảng của tất cả)
Tỉnh thức thành Pháp giới,
Trong sáng, rõ ràng và hoàn toàn vượt ngoài mọi khái niệm,
Và nguyện cho con thực chứng quang minh của cái chết.

Nếu con không thể hợp nhất với Pháp thân (Dharmakāya)
Và nắm bắt không gian nguyên sơ ở bên trong,
Thì tâm–khí vi tế cực kỳ
Sẽ phát triển theo chiều ngược lại,
Từ cận-đạt trở lại tăng trưởng và hiện tướng.
Khi không gian nguyên sơ thanh tịnh từ thuở ban đầu
Của pháp giới căn bản
— tức trung ấm của pháp tánh — hiện khởi,
Nguyện cho con nhận ra nó nhờ tri kiến của Trekchö (5).
Khi quang minh tự nhiên của nền tảng
Khiến mọi hiện tượng hiển lộ
Thành ánh sáng năm màu, giống như gấm vóc được trải ra,
Nguyện nhờ sự thuần thục của Tögal (6),
Con nhận ra chúng chính là sự hiển lộ của chính mình – không có tự tánh –
Để chúng tự tan biến ngay trong chân như.

Tuy nhiên, nếu quang minh tan vào hợp nhất,
Thì những hiện tướng của một trăm vị bổn tôn sẽ hiển lộ,
Cùng với những âm thanh kinh hãi và ánh sáng chói lòa.
Nếu những hiện tướng ấy khiến con sinh lòng sợ hãi,
Nguyện cho con nhớ rằng chúng
Chẳng khác gì những con sư tử nhồi bông,
Và nhờ vậy đạt được niềm tin vững chắc, không lay chuyển.

Trong năm ngày an trú thiền định,
Khi con chiêm ngưỡng dung nhan của chư Phật thuộc năm bộ Phật,
Nguyện cho con hợp nhất chúng
Với ánh sáng tự nhiên của chính mình,
Và để tỉnh giác hòa nhập vào quang minh.
Rồi khi những hình tướng ấy tan vào nơi con,
Và quang minh tan vào tỉnh giác,
Nguyện cho con được giải thoát,
Như đứa trẻ nhảy vào lòng mẹ.

Tương tự như vậy, khi hợp nhất tan vào trí tuệ,
Và quang minh hiển lộ thành những quả cầu ánh sáng rực rỡ (bindu),
Là những hiện tướng của bốn loại trí tuệ (7),
Con đường nội tại của Kim Cang Tát-đỏa,

Nguyện cho con nắm bắt được chính nền tảng của tỉnh giác.

Khi trí tuệ tan vào sự hiện diện tự nhiên (tự khởi),
Các thân Phật, trí tuệ, từ bi, ánh sáng,
Sự vượt ngoài mọi cực đoan, tính bất nhị, thanh tịnh và bất tịnh,
Hiển lộ thành tám cánh cửa lớn của trí tuệ tự khởi.

Vì sự đi vào hay rút khỏi luân hồi và niết-bàn
Chỉ đơn thuần là sự biểu lộ tự nhiên của tỉnh giác,
Nguyện cho con đạt được niềm xác tín
Trong đại hiển lộ của nền tảng,
Nơi mà không điều gì từng rời khỏi chính nền tảng ấy.

Hơn nữa, nhờ sự thuần thục với giai đoạn phát khởi (tạo tác),
Nguyện cho thân vi tế của khí và tâm
Khởi hiện qua năm phương diện của sự giác ngộ viên mãn,
Thành thân của bổn tôn (yidam)
Đầy đủ tướng hảo và dấu hiệu.

Và như vậy, khi hợp nhất với Báo thân (Sambhogakāya) trong trung ấm,
Nguyện cho con khởi hiện trong một huyễn thân.

Nguyện cho những ai lấy lòng sùng kính làm pháp tu,
Tìm được sự an ổn nơi năm sự quán niệm (8),
Sáu thần thông,
Và năng lực ghi nhớ không sai lầm.

Và khi nhớ nghĩ đến đạo sư,
Nguyện cho họ được ở dưới sự che chở của ngài.

Nguyện cho chúng con nhớ lại và chiêm ngưỡng dung nhan của bổn tôn (yidam).
Và nguyện cho chúng con ghi nhớ tri kiến, thiền định,
Những cảnh giới tái sinh,
Và những giáo huấn tinh túy.

Tương tự như vậy, nguyện cho con nhớ lại những đời quá khứ,
Thấy rõ cái chết, sự chuyển sinh và sự tái sinh trong tương lai,
Và nhận biết những hiện tượng vi tế, ẩn kín.

Nguyện cho con thấy chúng sinh của sáu cõi trong các cảnh giới khác nhau,
Đạt được nhận thức giác quan thanh tịnh và thần nhãn,
Và không bao giờ quên hay đánh mất
Tất cả vô lượng hình thức của Giáo Pháp,
Được biểu hiện qua những giáo lý mà con đã từng nghe.

Quan trọng nhất, vào thời khắc này,
Nguyện cho con nhận ra trực tiếp
Bản tánh của tỉnh giác — rỗng rang, thanh tịnh nguyên sơ, không tạo tác,
Hiển lộ trần trụi đúng như chính nó,
Từ đó quyết định chắc chắn về nó và đạt được niềm xác tín vững chắc.

Tóm lại, không có giới hạn nào cho việc khảo sát
Trung ấm của pháp tánh (dharmatā).
Nhưng khi quay sự khảo sát ấy
Về chính người đang khảo sát,
Thì trở nên rõ ràng rằng không có điều gì thật sự tồn tại.

Và ngay cả ý niệm về sự không tồn tại
Cũng tự tan biến.
Đây chính là nơi của sự giải thoát nguyên sơ.

Khi đã đạt được “thân trẻ trung trong bình” (9),
Nguyện cho con từ năng lực sáng tạo tự nhiên của nó
Hiển lộ vô số hóa thân,
Để lặn sâu vào biển luân hồi vì lợi ích của tất cả chúng sinh.

Nhưng nếu con lang thang vào trung ấm của sự trở thành (tái sinh),
Con sẽ trở thành một tập hợp của bốn “danh”,
Với đầy đủ các giác quan
Và một thân bằng năng lượng tâm thức.

Con sẽ rõ ràng nhớ lại cái chết của mình
Và biết rằng mình đã qua đời,
Bị cuốn đi như chiếc lông vũ trong gió,
Chỉ bị ngăn cản bởi nơi giải thoát và chỗ tái sinh.

Con sẽ bị những luồng gió của nghiệp cuốn đi, mệt mỏi,
Và trong nỗi sợ hãi sẽ phải chịu đựng
Những nỗi khổ của cái chết
Lặp đi lặp lại vào cuối mỗi tuần,
Trong khi vẫn tìm kiếm một nơi để tái sinh.

Vào lúc ấy, nhờ đã quen thuộc với
Cực Lạc Hỷ, Vinh Quang,
Liên Hoa Trùng Điệp, Thành Tựu Công Hạnh,
Và Núi Lửa Rực Cháy ở trung tâm —

Tức năm cõi tịnh độ tự nhiên hiển lộ,
Những cảnh giới ban cho sự an lạc kỳ diệu của giải thoát hoàn toàn,
Nguyện cho con tiến đến đó không chút do dự.

Nếu con chưa được làm chín muồi bởi quán đỉnh
Để hòa nhập vào năng lực năng động của tỉnh giác nội tại,
Và chưa thấy được chân lý,
Thì những dấu hiệu của nơi tái sinh tương lai sẽ xuất hiện.

Con sẽ nhìn xuống và thấy gốc cây – dấu hiệu của địa ngục,
Hoặc thấy khói – dấu hiệu của cõi ngạ quỷ.

Con sẽ nhìn phía trước và thấy máu – dấu hiệu của cõi súc sinh,
Hoặc mưa và tuyết – dấu hiệu của cõi a-tu-la.

Con sẽ nhìn lên và thấy ánh trắng – dấu hiệu của cõi trời hoặc loài người.

Nếu là chư thiên cõi dục, con sẽ ưa thích các đối tượng cảm dục.
Nếu là chư thiên cõi sắc, con sẽ say mê ánh sáng.
Và nếu là chư thiên cõi vô sắc, con sẽ ưa thích không gian trống rỗng,
Nơi không có bất cứ điều gì.

Sau đó, đặc biệt khi thấy sự kết hợp của cha mẹ tương lai,
Nhờ đã rèn luyện trong sự không thực của tham và sân,
Hoặc đã trực nghiệm ý nghĩa của quán đỉnh thứ ba,

Và nhờ tịnh hóa bốn cách sinh
Dựa trên sự quen thuộc với hạnh trì mật chú,
Cùng pháp tịnh hóa của du-già giai đoạn phát khởi,

Nguyện cho con hòa nhập sự tái sinh của mình với Hóa thân (Nirmāṇakāya),
Và nhờ vậy đạt được năng lực tiếp tục con đường tu tập của mình.

Nếu con không thể hợp nhất các quán đỉnh làm chín muồi,
Những giáo huấn giải thoát, samaya cần được giữ gìn,
Và kết quả cần đạt được,
Và cũng không quen thuộc
Với những điểm then chốt của sự chuyển hóa ba cửa
— thân, khẩu, ý —
Thành bổn tôn, mật chú và chân như,

Thì năng lực của bốn đại sẽ vận hành
Tạo ra bốn loại âm thanh kinh hãi,
Ba độc sẽ hiển lộ thành ba vực thẳm,
Những tập khí bất thiện sẽ hiện thành những kẻ hành hình,
Và sẽ có lửa, nước cùng những thú dữ đáng sợ.

Khi ấy, nguyện cho con tìm được sự an ổn
Bằng cách quy y Tam Bảo tôn quý,
Và nhờ sức mạnh của công đức đã tích lũy từ trước.

Nguyện cho con chọn được cánh cửa tái sinh tốt đẹp trong tương lai,
Một thân người đầy đủ tự do và thuận duyên.

Và bằng cách kết hợp điều ấy
Với những lời nguyện thanh tịnh,
Nguyện cho con đạt được một thân có đủ bảy phẩm chất của các cõi cao.

Dùng thân ấy để làm hoan hỷ bậc đạo sư,
Có tự do thực hành Giáo Pháp một cách trọn vẹn,
Và bằng cách noi theo các chỉ dạy một cách chính xác,
Nguyện cho tâm của con hòa nhập với trí tuệ của đạo sư.

—
Bài nguyện này do trì minh giả Rigdzin Jigme Lingpa trước tác.

---

Đây là đoạn kết của bài “Nguyện Nhận Ra Các Trung Ấm”, kết thúc bằng một lời nguyện rất quan trọng trong truyền thống Dzogchen:

• Nếu không giải thoát ngay trong trung ấm,
• thì tái sinh vào một thân người đầy đủ thuận duyên,
• gặp lại đạo sư, tiếp tục tu hành và đạt giác ngộ.

***

 Phụ thích:

 (1) Tám cửa ngõ: tám lối thần thức có thể thoát ra khỏi thân khi chết (mắt, tai, mũi, miệng, rốn, v.v.). Trong Mật thừa, hành giả cố gắng thoát qua đỉnh đầu.
(2) Cửa Phạm thiên (Brahma aperture): điểm mở ở đỉnh đầu (Brahmarandhra), nơi thần thức được hướng ra để đạt tái sinh cao.
(3) Khechara: cõi thanh tịnh của các bậc trì minh (vidyādhara) – những hành giả Mật thừa đã đạt thành tựu.
(4) Khu rdul: Đây chính là hai yếu tố trắng và đỏ đã được nhắc đến trước đó —
yếu tố trắng (tinh chất của người cha)
và yếu tố đỏ (noãn của người mẹ).
Trong Mật thừa Tây Tạng, đặc biệt trong giáo lý về trung ấm và tiến trình chết, hai yếu tố này được gọi là:

• Giọt trắng (white drop) – liên hệ với tinh chất của cha, thường được nói là trụ ở đỉnh đầu.
• Giọt đỏ (red drop) – liên hệ với tinh chất của mẹ, thường trụ ở vùng rốn hoặc tim.

Khi chết:

• giọt trắng đi xuống,
• giọt đỏ đi lên,
• và khi hai giọt gặp nhau tại tim, hành giả trải nghiệm giai đoạn đen cận-đạt, sau đó quang minh căn bản xuất hiện.

(5) Trekchö: pháp tu Dzogchen “cắt đứt triệt để”, trực nhận bản tánh tâm.
(6) Tögal: pháp tu Dzogchen “nhảy vượt”, trong đó các hiện tượng ánh sáng và hình tướng trí tuệ tự hiển lộ.
(7) Bốn trí tuệ: các khía cạnh của trí tuệ giác ngộ khi tâm thanh tịnh hoàn toàn.
(8) Năm quán niệm (five recollections): những điều cần nhớ trong lúc cận tử và trung ấm (thường liên hệ đến việc nhớ đạo sư, giáo pháp, bổn tôn, bản tánh tâm…).
(9) “Thân trẻ trung trong bình” (youthful kāya in a vase): thuật ngữ Dzogchen chỉ trạng thái giác ngộ nguyên sơ trọn vẹn, nơi ba thân Phật tiềm ẩn trong nền tảng.

| Translated by Sean Price, 2021.

 

Source:

'jigs med gling pa. "bar do'i smon lam dgongs gcig rgya mtsho", in klong chen snying thig rtsa pod. 5 Vols. BDRC W1KG13585. Bodhnath, Kathmandu and Bodhgaya, Bihar: Shechen Publications, 1994. Vol. 2: 469–479.