Một chuyên gia giải thích lý do tại sao thiền định có thể giúp giảm căng thẳng.
For
Stress Reduction, Meditate! - An
expert explains why meditation can help reduce stress.
Tác giả: Bill Moyer
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Bài liên hệ: THIỀN QUÁN
Tiến sĩ Jon Kabat-Zinn,
giám đốc Phòng khám Giảm căng thẳng tại Trung tâm Y tế Đại học Massachusetts, nổi
tiếng quốc tế với công trình nghiên cứu sử dụng thiền định để giúp bệnh nhân giảm
bớt đau mãn tính và các rối loạn liên quan đến căng thẳng. Quan trọng hơn, có lẽ,
ông mang đến lĩnh vực khoa học tâm/thể một chút chất thơ cũng như tính thực tiễn,
giải thích cho chúng ta cách thức và lý do của thiền định bằng ngôn ngữ mà
chúng ta thường không liên tưởng đến chủ đề này.
Trong cuộc phỏng vấn với
Bill Moyers, Kabat-Zinn mô tả thiền định như một cách sống, một nguồn dự trữ sự
ổn định và thấu hiểu.
1- Bệnh nhân của bạn phản ứng
thế nào khi bạn bắt đầu nói chuyện với họ về thiền định?
Một trong những câu hỏi
chúng tôi phải trả lời ngay từ đầu là: Liệu điều này có quá kỳ lạ đến mức không
ai quan tâm đến nó không? Mọi người có thể nói, "Các bạn đang nói về cái
gì vậy? Thiền định? Yoga? Thôi nào!" Thiền định chưa từng được thử nghiệm
trước đây tại một trung tâm y tế, vì vậy chúng tôi không biết liệu người Mỹ
bình thường có chấp nhận một phòng khám có nền tảng là đào tạo chuyên sâu về kỷ
luật thiền định hay không.
Các bác sĩ giới thiệu bệnh
nhân đến với chúng tôi vì đủ loại vấn đề rất thực tế. Những người này hoàn toàn
không quan tâm đến thiền định, yoga, các vị tu sĩ, các thiền sư hay sự giác ngộ.
Họ đang đau khổ, và họ đến vì họ muốn được giải thoát khỏi nỗi đau khổ và muốn
giảm bớt căng thẳng. Một lý do khiến mọi người đón nhận chương trình của chúng
tôi là vì nó hoàn toàn không mang tính huyền bí. Nó không phải là điều gì đó kỳ
lạ. Thiền định chỉ đơn giản là việc chú ý theo một cách đặc biệt. Đó là điều mà
tất cả chúng ta đều có khả năng làm được.
2- Tôi tự hỏi liệu nó có thành công như vậy không nếu bạn đặt tên là
"Các khóa học thiền" thay vì "Phòng khám giảm căng thẳng"?
Ồ, tôi đảm bảo với bạn
là nó sẽ không thành công. Ai lại muốn đi học thiền chứ? Nhưng khi mọi người đi
dọc hành lang bệnh viện này, và họ nhìn thấy những biển hiệu ghi "Giảm
căng thẳng và thư giãn", họ sẽ phản ứng, "À, tôi cũng cần cái
đó." Khi đó, thiền dường như có ý nghĩa, bởi vì chúng ta đang cố gắng đi
sâu vào bản chất của việc làm việc với tâm trí bất ổn bằng cách đi vào trạng
thái thư giãn sâu.
3- Điều đó khiến tôi tự hỏi liệu bạn có đang tận dụng sức
mạnh của hiệu ứng giả dược ở đây hay không. Mọi người nghĩ rằng nó sẽ có tác dụng
với họ, vì vậy họ cảm thấy tốt hơn mặc dù họ không chắc điều gì đang xảy ra.
Tại sao không? Tôi sẽ
đón nhận sự thay đổi mang tính chuyển biến bằng bất kỳ cách nào. Một cách để
nhìn nhận thiền định là như một loại công nghệ nội tâm đã được phát triển qua
hàng nghìn năm bởi các truyền thống hiểu biết rất nhiều về mối liên hệ giữa tâm
trí và cơ thể. Gọi những gì xảy ra là "hiệu ứng giả dược" chỉ là đặt
tên cho một điều mà chúng ta không hiểu. Nếu mọi người có kỳ vọng rất mạnh mẽ rằng
điều gì đó có thể xảy ra, thì chính kỳ vọng đó có thể hữu ích.
Chúng ta yêu cầu mọi người
nỗ lực rất nhiều, vì vậy chúng ta hy vọng họ sẽ bắt đầu với thái độ tích cực—ngay
cả khi điều đó có thể được coi là hiệu ứng giả dược. Nhưng trên thực tế, mọi
người thường bắt đầu với thái độ tiêu cực hơn. Chúng ta chỉ yêu cầu họ cố gắng
tạm dừng phán xét và đừng trở nên quá cứng nhắc đến mức họ không thể lắng nghe
hơi thở của chính mình hoặc quan sát tâm trí của chính mình.
4- Các đồng nghiệp cứng rắn của ông – ví dụ như các bác
sĩ tim mạch và bác sĩ phẫu thuật não – nghĩ gì về ông và nhóm nhỏ này?
Chúng tôi nhận bệnh nhân
từ tất cả các nhóm đó, và nhiều người tự đến. Họ cảm thấy rằng kết quả đã chứng
minh tất cả và điều chúng ta thực sự cần làm là nghiên cứu vấn đề này nhiều hơn
nữa. Quan niệm rằng tâm trí và cơ thể thực chất là hai mặt của cùng một đồng xu
đã có từ thuở sơ khai của y học. Trong phần lớn lịch sử của mình, y học không
tách rời khỏi các khía cạnh khác của hoạt động con người.
5- Và bạn có hướng mọi người trở lại với hơi thở vì cùng một lý do – để
cho tâm trí tập trung vào một điều duy nhất?
Vâng, chính xác. Một khi
chúng ta thực hiện bài tập với quả nho khô, mọi người bắt đầu nhận ra rằng
không có gì kỳ diệu về chánh niệm. Hầu hết chúng ta làm rất nhiều việc khác
nhau khi ăn – đọc sách, nói chuyện, xem tivi. Làm chậm lại và thực sự thưởng thức
món ăn giúp bạn sống trọn vẹn trong khoảnh khắc hiện tại. Sau đó, chúng ta chuyển
chánh niệm từ việc ăn sang hơi thở và nói, "Bây giờ, hãy cảm nhận hơi thở
của bạn theo cách tương tự."
Một số người hỏi,
"Tại sao tôi phải chú ý đến hơi thở của mình? Nó thật nhàm chán." Tôi
nói, "Chà, nếu nó nhàm chán với bạn, hãy thử thí nghiệm này: Kẹp ngón tay
cái và ngón trỏ của bạn lên mũi như thế này, và giữ môi khép lại. Sau đó xem mất
bao lâu để hơi thở trở nên thực sự thú vị." Hóa ra là không lâu lắm. Chúng
ta không trân trọng một số điều quý giá nhất trong cuộc sống của mình.
Hơi thở là trung tâm của
mọi khía cạnh trong việc luyện tập thiền định. Đây là một nơi tuyệt vời để tập
trung rèn luyện tâm trí trở nên bình tĩnh và tập trung. Khi chúng ta cảm nhận
được dòng chảy của hơi thở, phản ứng tương tự thường xuất hiện liên quan đến
hơi thở như khi ta ăn một quả nho khô với chánh niệm: "Ồ, mình không ngờ
hơi thở lại là một trải nghiệm phong phú đến vậy."
6- Có phải bạn đang ám chỉ rằng tâm trí tôi
không nên lang thang, không nên trốn chạy hay không nên bị phân tâm?
Không, tôi không có ý
đó. Tâm trí lang thang là trạng thái bình thường. Nhưng từ góc nhìn thiền định,
trạng thái bình thường của tâm trí lại vô cùng kém tối ưu. Nó giống như đang ngủ
hơn là đang tỉnh táo. Tâm trí ở một nơi khác, còn cơ thể thì ở đây. Trong trạng
thái đó, bạn không thể hoạt động tốt nhất. Bất kỳ vận động viên nào cũng sẽ nói
với bạn điều đó. Tâm trí chưa được phát triển hoặc rèn luyện thì rất phân tán.
Đó là trạng thái bình thường, nhưng nó khiến chúng ta mất kết nối với rất nhiều
thứ trong cuộc sống, bao gồm cả cơ thể của chúng ta.
7- Điều đó chẳng phải ngụ ý rằng bằng cách tập trung vào hơi thở, bạn chỉ
đơn giản là không còn nghĩ về cơn đau nữa mà chuyển sự tập trung sang một thứ
khác sao?
Thực ra, hướng dẫn hoàn
toàn ngược lại. Tôi không nói, "Hãy tưởng tượng ra điều gì đó thú vị đến mức
bạn sẽ quên mất cơ thể mình." Tôi nói, "Hãy hướng vào cơ thể, hướng
vào vùng lưng dưới, hít thở cùng nó và cố gắng thấu hiểu cơn đau bằng nhận thức
và hơi thở của bạn. Vì vậy, nó hoàn toàn trái ngược với việc đánh lạc hướng."
8- Về mặt sinh lý, liệu điều đó có làm giảm căng thẳng không?
Chắc chắn là có. Căng thẳng
là phản ứng trước những áp lực đặt lên cơ thể và tâm trí bạn. Bạn càng đau đớn
hay lo lắng, bạn càng cảm thấy tồi tệ hơn, và điều đó sẽ dẫn đến những hậu quả
về mặt sinh lý. Nếu bạn học được cách thoải mái với nỗi đau hay sự lo lắng, trải
nghiệm đó sẽ hoàn toàn thay đổi. Nhưng bạn không cố gắng làm cho nỗi đau biến mất.
Đây là một điểm cơ bản
mà đôi khi mọi người hiểu sai lúc đầu. Họ đến với căng thẳng với suy nghĩ rằng
chúng ta sẽ làm cho tất cả căng thẳng của họ biến mất. Nhưng thực tế, chúng ta
đi vào trong căng thẳng hay nỗi đau và bắt đầu nhìn nhận nó, chú ý đến phản ứng
của tâm trí, và buông bỏ phản ứng đó. Và rồi bạn sẽ thấy rằng có một sự tĩnh lặng
và bình yên bên trong ngay cả trong những tình huống khó khăn nhất của cuộc sống.
Nó nằm ngay trong hơi thở này, và nó nằm ngay trong trải nghiệm này. Bạn không
cần phải chạy trốn để tìm kiếm nó ở một nơi khác.
9- Sáng nay khi anh/chị nói với bệnh nhân rằng, "Tâm trí của bạn có một
đời sống riêng của nó," đó có phải chỉ là một cách nói ẩn dụ không?
Không, điều đó đề cập đến
chánh niệm. Nếu bạn dành nhiều thời gian quan sát suy nghĩ và cảm xúc của mình,
bạn sẽ bắt đầu nhận ra rằng quá trình suy nghĩ của bạn rất hỗn loạn—nó ở đây, ở
đó và khắp mọi nơi. Và khi bạn cố gắng tập trung sự chú ý vào một điều, rất thường
xuyên tâm trí không muốn tập trung vào nó quá lâu và sẽ đi lang thang nghĩ về
điều này hay điều khác. Tâm trí của bạn có một loại năng lượng nhất định thích
đi đến những nơi khác nhau, và rất khó để tập trung và đạt được trạng thái bình
tĩnh.
10- Khi bạn bảo họ hãy tập trung tâm trí trở lại, tôi
nghĩ, "À, có một 'cái tôi' tồn tại độc lập với tâm trí."
Chúng ta không biết cái
tôi đó là gì, nhưng chúng ta biết rằng con người có khả năng nhận thức và tự
quan sát. Đó thực sự là điều cốt lõi của thiền định—nuôi dưỡng và phát triển khả
năng chú tâm từng khoảnh khắc.
Thường thì chúng ta làm
điều gọi là "tự đồng nhất", khi một điều gì đó xuất hiện mà chúng ta
đồng nhất mạnh mẽ đến mức nghĩ, "Đó là tôi." Nó có nhiều hình thức:
"Tôi là một kẻ thất bại, tôi vô dụng, tôi không đủ năng lực, tôi không xứng
đáng." Cảm giác không xứng đáng không phải là vấn đề; cảm giác không xứng
đáng là một cảm xúc phổ biến của con người. Nhưng ngay khi bạn gắn "cái
tôi" với nó, bạn sẽ phân loại nó, và nó trở nên thực tế hơn, cụ thể hơn.
Khi đó bạn sẽ gặp phải một vấn đề thực sự.
Chúng tôi thường làm việc
với những người bị các cơn hoảng loạn và lo lắng tột độ. Nếu bạn mắc chứng rối
loạn hoảng sợ và bạn nói, "Tôi sợ," và chức năng "tôi" đồng
nhất với nội dung sợ hãi trong tâm trí, thì nỗi sợ hãi sẽ trở thành hiện thực
riêng của nó và bắt đầu chi phối cuộc sống của bạn. Nhưng nếu bạn lùi lại và chỉ
nhìn vào nỗi sợ hãi và nhận thấy rằng nó thường biểu hiện dưới dạng suy nghĩ và
cảm xúc trong tâm trí, đột nhiên bạn trở thành người quan sát: "Ồ, suy
nghĩ đó đang xuất hiện. Nội dung của nó là nỗi sợ hãi, và nó mang một sức mạnh
rất lớn, nhưng tôi không cần phải bị cuốn vào nó."
11- Có phải đó là điều bạn muốn nói khi bảo, "Tôi muốn bạn trở thành
nhà khoa học của chính tâm trí và cơ thể mình?"
Chính xác. Hiểu về nó từ
bên trong. Trở nên quen thuộc với cách hoạt động của nó đến mức khi có vấn đề
gì xảy ra, bạn thực sự quan sát được và có thể nói, "Ồ, mình chưa từng thấy
cái này trước đây."
Nhưng trở thành nhà khoa
học của mối liên hệ giữa tâm trí và cơ thể mình không có nghĩa là bạn phải kiểm
soát nó. Không phải chúng ta đang cố gắng nắm giữ các nút điều khiển siêu sinh
lý và điều chỉnh hệ thống miễn dịch hay giảm bớt thứ gì khác. Điều chúng ta
đang học là một loại khoa học mới, một loại khoa học nội tại giúp bạn hiểu rõ
hơn về cách hoạt động của chính cơ thể mình. Điều đó không có nghĩa là bạn có
thể viết một luận văn khoa học về nó. Điều đó có nghĩa là bạn sẽ sống thông
minh hơn. Bạn sẽ đưa ra những quyết định phù hợp hơn, giúp bạn kết nối với cách
mọi thứ vận hành trong thế giới này.
12- Liệu công việc bạn đang làm với thiền định có cơ sở khoa học nào không?
Chúng tôi đang cố gắng hết
sức để cung cấp phương pháp can thiệp này dựa trên huấn luyện chuyên sâu và
chánh niệm. Đồng thời, chúng tôi cũng đang cố gắng nghiên cứu nó một cách khoa
học. Những gì chúng tôi tìm thấy là dường như có sự giảm đáng kể các triệu chứng,
cả về thể chất và tâm lý, trong suốt khóa học tám tuần, và hiệu quả này có xu
hướng kéo dài theo thời gian.
Ví dụ, những người đến
phòng khám với chứng rối loạn hoảng sợ, thường được điều trị bằng thuốc. Chúng
tôi không trực tiếp giải quyết chứng hoảng sợ của họ, chúng tôi chỉ dạy họ
chánh niệm, và họ thực hành điều đó trong suốt tám tuần. Mức độ lo lắng và hoảng
sợ của họ giảm mạnh trong tám tuần và, theo nghiên cứu sau này của chúng tôi,
kéo dài ít nhất ba năm.
13- Bạn giải thích điều đó như thế nào?
Vâng, có điều gì đó đang
diễn ra ở đây, tác động đến toàn bộ cơ thể. Về cơ bản, nó liên quan đến việc huấn
luyện mọi người quan sát quá trình suy nghĩ của họ như một dòng chảy và lùi lại
khỏi nó theo cách chúng ta đã nói trước đó, và không ngay lập tức gắn cái
"tôi" vào đó.
Những người mắc chứng rối
loạn hoảng sợ có thể đang hoặc không đang trải qua nỗi sợ hãi tại bất kỳ thời
điểm nào trong khi họ thực hành, bởi vì tâm trí liên tục thay đổi và nảy sinh
điều này hay điều khác. Họ chỉ đơn giản được yêu cầu quan sát, chú tâm, giữ vững
cơ thể và quan sát những gì đang diễn ra trong tâm trí, học cách không bác bỏ mọi
thứ cũng không theo đuổi mọi thứ, mà chỉ để chúng tự nhiên và buông bỏ.
Bởi vì bạn đã rèn luyện
bản thân trong thực hành thiền định để giữ vững hiện tại, và bình tĩnh quan sát
những sự kiện này trong trường ý thức của bạn, giống như những làn sóng nổi lên
trong tâm trí, bạn sẽ không bị cuốn vào nội dung cảm xúc và không bị nhấn chìm
trong nỗi kinh hoàng. Bạn nhận ra, "À, đó cũng là những suy nghĩ," và
bạn quay trở lại với bụng và hơi thở của mình.
Bằng cách đó, bạn bắt đầu
trải nghiệm điều tôi muốn nói khi đề cập đến "sự trọn vẹn của bạn". Bạn
nhận ra rằng bạn không chỉ là một cơ thể. Bạn không chỉ là những suy nghĩ
thoáng qua trong tâm trí. Và bạn bắt đầu nhận ra rằng bạn là một vũ trụ phức tạp,
rất khó để mô tả hay hiểu được, nhưng lại vô cùng kỳ diệu. Nếu bạn cảm thấy thoải
mái trong đó, ngay cả khi bạn không hiểu nó, thì bạn có thể sống cuộc đời mình
với cảm giác kiểm soát tốt hơn, đặc biệt là đối với những tình huống trước đây
có thể khiến bạn mất kiểm soát.
14- Nhiều người sẽ nghĩ, "Sao mình không thư giãn trên ghế sofa thay
vì làm cái việc kỳ lạ, không phải kiểu Mỹ này? Tất cả những thứ vớ vẩn về chánh
niệm – ý tôi là, rốt cuộc chuyện gì đang xảy ra vậy?"
Khi bạn nằm trên ghế
sofa và thư giãn, nếu bạn quan sát những gì đang diễn ra trong tâm trí và cơ thể
mình, bạn có thể nhận ra rằng nó không hề thư giãn chút nào. Bạn có thể đang
suy nghĩ rất nhiều, hoặc mơ mộng, hoặc lo lắng, hoặc tưởng tượng.
Hầu hết mọi người không
nhận ra rằng tâm trí luôn luôn hoạt động không ngừng. Tuy nhiên, chính những
suy nghĩ miên man đó lại trở thành động lực chi phối chúng ta trong phần lớn thời
gian trong ngày, về những gì chúng ta làm, những gì chúng ta phản ứng và cảm
xúc của chúng ta. Thiền định là một cách để nhìn sâu vào những suy nghĩ miên
man trong tâm trí và cơ thể, và trở nên nhận thức rõ hơn về các mô hình của
chúng. Bằng cách quan sát, bạn sẽ giải phóng bản thân khỏi phần lớn những suy
nghĩ đó. Và rồi những suy nghĩ miên man sẽ lắng xuống.
Ví dụ, khi bạn bắt đầu tập
trung vào hơi thở, bạn đang cho tâm trí một việc duy nhất để làm: chỉ cần hòa
mình vào nhịp thở vào, rồi hòa mình vào nhịp thở ra. Chẳng có gì kỳ diệu ở đây
cả. Nhưng khi bạn tiếp tục, bạn sẽ bắt đầu nhận ra rằng chẳng mấy chốc tâm trí
sẽ muốn đi đến những nơi khác. Nó không muốn chỉ ở lại với hơi thở. Nó không muốn
chỉ trải nghiệm một điều. Nó muốn đến rất nhiều nơi khác, và nó muốn nghĩ về
tương lai và quá khứ.
Thiền định là một phương
pháp rèn luyện tâm trí để phát triển sự bình tĩnh hơn, và sau đó sử dụng sự
bình tĩnh đó để mang lại cái nhìn sâu sắc vào trải nghiệm của chính mình trong
khoảnh khắc hiện tại. Từ cái nhìn sâu sắc đó, chúng ta có được sự hiểu biết lớn
hơn và do đó, có được sự tự do lớn hơn để sống cuộc đời theo cách mà chúng ta cảm
thấy sẽ dẫn đến trí tuệ và hạnh phúc lớn nhất. Nghe có vẻ phức tạp, nhưng hóa
ra đó là một việc rất thiết thực. Nó hoàn toàn không trái với tinh thần Mỹ. Thực
tế, Thoreau đã đến Walden Pond, như ông nói, "để sống có chủ đích, để sống
có kế hoạch", để khi cái chết đến, ông sẽ không nhận ra rằng mình chưa từng
sống. Điều đó chẳng phải rất hợp lý sao?
15-Mục đích của thiền định có phải là để làm chậm tâm trí không?
Tôi cho rằng thiền định
không có mục đích nào cả. Ngay khi bạn gán cho nó một mục đích, bạn đã biến nó
thành một hoạt động khác để cố gắng đến một nơi nào đó hoặc đạt được một mục
tiêu nào đó.
16- Nhưng các công ty bảo hiểm bên thứ ba không chi trả chi phí cho việc bệnh
nhân của bạn ở đây mà không có mục đích gì.
Đúng vậy. Tất cả những
người tham gia chương trình đều được bác sĩ giới thiệu để đạt được một số cải
thiện về tình trạng sức khỏe. Nhưng nghịch lý thay, họ có nhiều khả năng tiến bộ
nhất trong lĩnh vực này nếu họ buông bỏ việc cố gắng đạt được điều gì đó và chỉ
học cách trải nghiệm những khoảnh khắc của cuộc sống như vốn có thông qua thực
hành thiền định.
17- Điều đó liên quan gì đến căng thẳng và chữa lành, đó là lý do tại sao họ
ở đây và tại sao họ được hoàn trả chi phí?
Có thể hóa ra sự thư
giãn sinh lý sâu sắc đi kèm với thiền định, tự bản thân nó đã là một quá trình
chữa lành. Khi tôi thành lập chương trình này vào năm 1989, ý tưởng là khám phá
khả năng tạo ra một dịch vụ lâm sàng tại một trung tâm y tế lớn để tiếp cận những
người bị bỏ rơi bởi hệ thống chăm sóc sức khỏe và khuyến khích họ tự làm điều
gì đó cho bản thân như một sự bổ sung cho bất kỳ phương pháp điều trị y tế nào
họ đang sử dụng.
Ý tưởng không phải là chữa
khỏi bệnh cho họ mà là giúp họ tiếp cận các nguồn lực nội tại sâu sắc để chữa
lành, làm dịu tâm trí và hoạt động hiệu quả hơn trong cuộc sống, đồng thời giúp
họ phát triển các chiến lược và nguồn lực để đưa ra những lựa chọn hợp lý,
thích ứng dưới áp lực, đối phó với căng thẳng, cảm thấy tốt hơn về cơ thể và cảm
thấy gắn kết hơn với cuộc sống. Chúng tôi muốn xem liệu những nguồn lực nội tại
này có ảnh hưởng gì đến tình trạng bệnh mãn tính của họ hay không và hóa ra là
có, và mọi người đã cải thiện theo nhiều cách.
Việc đo lường hiệu quả của
những gì chúng tôi đã làm lại là một câu chuyện khác. Chúng ta còn hàng thập kỷ
nghiên cứu khoa học nữa để tìm ra ý nghĩa thực sự của việc đạt đến trạng thái
thư giãn sâu và thay đổi mối quan hệ của con người với cơ thể mình, xét về những
trải nghiệm thực tế mà nó mang lại.
18- Tại sao lại cần sự hợp nhất giữa tâm trí và thể xác vào thời điểm này?
Phần lớn là vì một số bước
phát triển rất thú vị trong khoa học đã buộc chúng ta phải xem xét lại sự phân
chia này. Ngoài ra, chúng ta đã đạt đến những giới hạn nhất định về khả năng của
y học. Người Mỹ thường kỳ vọng y học có thể chữa khỏi mọi thứ—nhưng khả năng của
y học còn hạn chế hơn nhiều. Chúng ta cũng kỳ vọng hiểu được mọi thứ—nhưng
chúng ta thậm chí không biết suy nghĩ là gì, mặc dù chúng ta biết mình có suy
nghĩ.
19- Nhưng ý bạn là các công ty bảo hiểm sẽ hoàn trả chi phí cho việc dạy mọi
người cách tự điều chỉnh cảm xúc của bản thân theo cách đó?
Vâng, nếu nó có tác dụng
trị liệu, tại sao không? Nó rẻ hơn rất nhiều so với việc mổ xẻ cơ thể. Nếu chỉ
cần một người được cứu khỏi một ca phẫu thuật lớn nhờ học cách tự điều chỉnh cảm
xúc bằng các kỹ thuật kết nối tâm trí/cơ thể này, chúng ta đã chi trả cho hầu hết
các bệnh nhân khác trong phòng khám cả năm rồi. Y học đang đến điểm gia tăng
chi phí mà lợi ích lại giảm dần. Một phần vấn đề là y học thiếu một yếu tố rất
quan trọng: sự tham gia tích cực của bệnh nhân. Đó là lý do tại sao việc tối ưu
hóa sự kết nối tâm trí/cơ thể trở nên thực sự quan trọng. Và lại rẻ nữa.
Nếu có thể dạy mọi người
cách tự điều chỉnh cảm xúc để, ví dụ, họ không bị hoảng loạn quá nhiều, huyết
áp không tăng cao thường xuyên khi căng thẳng, và họ có thể kiểm soát cơn đau
mà không phải liên tục đến phòng cấp cứu hoặc phải dùng thuốc vì nó, bạn có thể
tưởng tượng hệ thống sẽ tiết kiệm được bao nhiêu tiền không? Vì vậy, việc các
nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các công ty bảo hiểm ủng hộ kiểu này
hoàn toàn nằm trong lợi ích của họ.
Thực ra, tôi nghĩ gọi
cái mà chúng ta đang có là "hệ thống chăm sóc sức khỏe" là không
chính xác. Nó thực chất là "hệ thống chăm sóc bệnh tật". Nhiều phòng
khám đang phát triển theo hướng này đang khuyến khích bệnh nhân tự tìm ra những
điều họ có thể làm để bổ sung cho các phương pháp điều trị y tế. Tôi đã thấy những
người ở độ tuổi chín mươi vẫn rất khỏe mạnh, và những người ở độ tuổi ba mươi lại
vô cùng yếu ớt. Nếu bạn có thể tự kiểm soát được sức khỏe của mình, bạn có thể
tiết kiệm cho hệ thống rất nhiều tiền và tránh được rất nhiều đau khổ.
20- Ý bạn là y học giúp tôi kiểm soát hành vi của mình và sống lành mạnh
hơn?
Đúng vậy, và tôi nghĩ một
trong những lý do các phòng khám như thế này có mức độ hài lòng của bệnh nhân
cao là vì chúng tôi biến việc này trở nên thú vị. Thiền trở nên hấp dẫn đến mức
bạn không muốn dừng lại. Đó là một phần của việc tự hoàn thiện bản thân để phát
triển khả năng nội tại, để trở nên trọn vẹn.
Có điều gì đó trong tính
kỷ luật gắn liền với các kỹ thuật tâm/thể này giúp trao quyền cho cá nhân, đồng
thời làm sâu sắc và mở rộng tầm nhìn của họ về giá trị của việc sở hữu một cơ
thể, chăm sóc và nuôi dưỡng nó theo một cách nhất định. Tôi nghĩ rằng bất kỳ
bác sĩ nào cũng sẽ sẵn lòng đánh đổi mọi thứ để có được những bệnh nhân có tầm
nhìn này, bởi vì điều đó sẽ giúp bác sĩ chăm sóc bệnh nhân tốt nhất có thể.
21- Liệu thiền định cuối cùng có trở thành một giải pháp tạm thời, một thứ
tôi làm khi bắt đầu cảm thấy tồi tệ?
Nhiều người nghĩ rằng đó
là tất cả những gì về thiền định. "Tôi sẽ học một vài kỹ thuật thiền, và
sau đó khi mọi thứ trở nên quá căng thẳng, tôi sẽ sử dụng kỹ thuật nhỏ đó và
thư giãn." Họ nghĩ rằng thiền định là thứ được sử dụng khi bạn cần nó.
Thực ra, thiền định được
mô tả tốt nhất như một cách sống. Nó giống như việc đeo dù. Bạn không muốn bắt
đầu đeo dù khi sắp nhảy ra khỏi máy bay. Bạn muốn đã đeo dù từ sáng đến tối,
ngày này qua ngày khác, để khi bạn cần đến nó, nó thực sự sẽ giữ bạn lại. Bạn
phải dành ra một khoảng thời gian mỗi ngày, đó là thời gian dành riêng cho việc
sống. Và sau đó, khi những tình huống căng thẳng xảy ra, và bạn cảm thấy muốn
làm nhiều hơn, bạn có một khuôn khổ để làm điều đó và một nguồn dự trữ sự bình
tĩnh, ổn định và thấu hiểu bên trong.
Trích từ cuốn "Chữa lành và Tâm trí" của Bill
Moyer (Doubleday; 1993). Bản quyền thuộc về Bill Moyer năm 1993.
Bài tập Thiền cơ bản
Ngồi với tư thế thoải
mái và tỉnh táo sao cho bạn cảm thấy tương đối dễ chịu mà không cần cử động. (Bạn
có thể ngồi trên ghế tựa lưng thẳng với hai chân đặt phẳng trên sàn hoặc trên một
chiếc đệm dày, chắc chắn cao từ 7-15 cm so với sàn.)
Giữ lưng, cổ và đầu thẳng
đứng, thả lỏng vai, tìm một vị trí thoải mái cho tay (thường là trên đầu gối).
Tập trung vào hơi thở của
bạn. Quan sát hơi thở khi nó đi vào và đi ra. Hãy chú ý hoàn toàn vào cảm giác
của hơi thở khi nó đi vào và đi ra. Bất cứ khi nào bạn nhận thấy sự chú ý của
mình đã chuyển sang nơi khác, chỉ cần ghi nhận điều đó và buông bỏ, nhẹ nhàng
đưa sự chú ý trở lại hơi thở, trở lại sự phồng lên và xẹp xuống của bụng bạn.
Khi bạn có thể duy trì sự
chú ý liên tục vào hơi thở, hãy thử mở rộng phạm vi nhận thức của bạn
"xung quanh" bụng để bao gồm cảm giác về toàn bộ cơ thể. Hãy duy trì
nhận thức về cơ thể khi ngồi và thở, và khi tâm trí xao nhãng, hãy đưa nó trở lại
với việc ngồi và thở.
Ẩn Tâm Lộ, 10/10/2026
https://www.psychologytoday.com/au/articles/199307/for-stress-reduction-meditate
